Έτσι ψηφίζονται οι νόμοι σε μία δημοκρατία

07. Energy Strategy _ small.jpg

Σήμερα απεβίωσε ο Κωνταντίνος Μητσοτάκης. Εμείς θα επιλέξουμε να μην ασχοληθούμε με τον συγκεκριμένο πολιτικό και το «έργο» του, γιατί πιστεύουμε ότι το πρόβλημα μας δεν είναι τα πολιτικά πρόσωπα αλλά το πολιτικό σύστημα που τα «γεννά» και τα συντηρεί. Πολιτικοί όπως ο Μητσοτάκης (αλλά και η συντριπτική πλειοψηφία των «αντιπροσώπων» μας) θα είχαν ελάχιστη ή καμία τύχη σε μία δημοκρατία. Το γιατί θα προσπαθήσουμε να εξετάσουμε στην συνέχεια.

Το μοναδικό μειονέκτημα της δημοκρατίας

Ό,τι και αν ακούγεται τα τελευταία χρόνια ενάντια στην δημοκρατία (και είναι πολλά αυτά), η δημοκρατία έχει ένα και μόνο μειονέκτημα, είναι αργή. Αν και αυτό φαντάζει όντως μειονέκτημα με μια πρώτη ματιά, είναι στην πραγματικότητα η ουσία της δημοκρατίας. Η δημοκρατία είναι ένα μεγάλο σχολείο, το μεγαλύτερο σχολείο στην ζωή ενός πολιτισμένου ανθρώπου και ως εκ τούτου απαιτεί χρόνο. Χρόνο για να ακούσεις προσεκτικά όλες τις απόψεις, να μελετήσεις τα στοιχεία και την εγκυρότητα τους, να σκεφτείς, να διαισθανθείς, να εκφράσεις με παρρησία την άποψη σου και εν τέλει να αποφασίσεις. Όχι φυσικά μόνος σου και ούτε μόνο για πρόσωπα – «αντιπροσώπους», αλλά μαζί με όλους όσους συμπολίτες σου το επιθυμούν και για κάθε σημαντικό θέμα. Η δημοκρατία είναι αργή, όπως κάθε μεγάλο σχολείο.

Η μοναδική δημοκρατία των ημερών μας

Πριν μερικές ημέρες, στις 21 Μαΐου, οι Ελβετοί πολίτες είχαν μία εύκολη δημοψηφισματική ημέρα (μία από τις τέσσερις κάθε έτους). Αποφάσισαν μόνο για ένα θέμα και συγκεκριμένα για το αν θα δεχτούν τον νόμο που ψήφισε η Ομοσπονδιακή τους Βουλή (δύο Βουλές για την ακρίβεια) σχετικά με την ενεργειακή στρατηγική της χώρας τους μέχρι και το 2050. Όταν στην δική μας χώρα, σύσσωμη η πολιτική ελίτ ξεπουλά περιουσία που δεν της ανήκει (μόλις για 99 χρόνια είναι η αλήθεια), στην Ελβετία οι πολίτες ορίζουν, ως τελευταίοι και απόλυτοι κριτές, σύνθετα θέματα όπως η ενεργειακή πολιτική της χώρας τα επόμενα 30 χρόνια. Εκεί κανείς «δημοσιογράφος» δεν διανοείται να εκφράσει θέσεις περί ανικανότητας των πολιτών να κρίνουν. Τέτοιες θέσεις μπορεί να ακούγονται συχνά, ακόμα και να κυριαρχούν, σε στυγνές ολιγαρχίες όπως το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα, αλλά είναι αδιανόητες για μία δημοκρατία όπως η Ελβετία.

Οι αντιπρόσωποι προετοιμάζουν, οι πολίτες κρίνουν

Στο ενημερωτικό φυλλάδιο που λαμβάνουν οι Ελβετοί προκειμένου να ενημερωθούν και να αποφασίσουν συμπεριλαμβάνονται τόσο το θέμα του δημοψηφίσματος όσο και τα επιχειρήματα των υποστηρικτών και των αντιπάλων του νόμου. Και φυσικά το φυλλάδιο αυτό δεν είναι το μόνο. Όσο αφορά το συγκεκριμένο δημοψήφισμα βρήκαμε επίσης ένα ακόμα ενημερωτικό φυλλάδιο όσο αφορά τον ίδιο τον νόμο και το τι αυτός προβλέπει. Μπορείτε να το δείτε εδώ στα Αγγλικά (αλήθεια γιατί κοπιάζουν τόσο συχνά οι Ελβετοί να μεταφράζουν στα Αγγλικά κείμενα που αφορούν τις πολιτικές τους διεργασίες;). Από το φυλλάδιο αυτό επιλέξαμε να εστιάσουμε σε μία σελίδα που δείχνει την νομοθετική διαδικασία στην Ελβετία. Ας δούμε τι ακριβώς μας λέει.

07.Law procedure _ Switzerland _ small

Όπως ακριβώς και στην αρχαία Αθήνα, οι Βουλές των Ελβετών είναι κυρίως – στην ουσία τους – νομοπαρασκευαστικές. Αυτός που αποφασίζει για κάθε νόμο είναι οι Ελβετοί πολίτες. Μπορεί να μην είναι υποχρεωτική η επικύρωση κάθε νόμου μέσω δημοψηφίσματος, αλλά στην ουσία οι Ελβετοί πολίτες μπορούν – αν το θέλουν – να ακυρώσουν οποιονδήποτε νόμο δεν επιθυμούν. Ας δούμε το πρόσφατο παράδειγμα.

  • Στις 4 Σεπτεμβρίου του 2013, η Ελβετική κυβέρνηση αποφασίζει να προωθήσει στις δύο Βουλές την δέσμη μέτρων που προτείνει.
  • Τρία χρόνια μετά (!), στις 30 Σεπτεμβρίου 2016 έχουμε την αποδοχή από τα δύο κοινοβούλια (των πολιτών και των καντονιών) του νομοσχεδίου. Φυσικά ο νόμος δεν ισχύει από την επόμενη ημέρα. Θα τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου του 2018 και μόνο αν δεν ακυρωθεί από δημοψήφισμα.
  • Στις 21 Μαΐου 2017 διεξάγεται δημοψήφισμα ενάντια στον νόμο. Οι Ελβετοί πολίτες δεν το υποστηρίζουν και ο νόμος επικυρώνεται από αυτούς.
  • Έτσι, την 1η Ιανουαρίου του 2018 θα τεθεί σε εφαρμογή.

Σκεφτείτε πως ψηφίζονται αντίστοιχα οι νόμοι στην χώρα μας και θα κατανοήσετε ποια είναι η διαφορά μεταξύ μίας δημοκρατίας και μίας στυγνής και απάνθρωπης ολιγαρχίας.

Μήπως λοιπόν έφτασε η ώρα να εστιάσουμε στο μείζον (το πολιτικό μας σύστημα) και όχι στο ελάσσον (τα πρόσωπα που κυβερνούν και καταστρέφουν την χώρα);

Μήπως ήρθε η ώρα της δημοκρατίας και για εμάς;

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Οικονομικά δημοψηφίσματα (I)

6.ItalianReferendum-120116.small.jpg

Γιατί τα οικονομικά δημοψηφίσματα δεν είναι απλά μία καλή ιδέα, αλλά ένας απαραίτητος θεσμός;

«Παρά τις βαρύτατες ευθύνες τους για την κακή οικονομική κατάσταση της πλειοψηφίας των Δυτικών χωρών, οι πολιτικοί πετυχαίνουν ακόμα να αντιστρέφουν τους ρόλους. Ο Βέλγος γερουσιαστής Hugo Vandenberghe υπεραμύνθηκε της αντίθεσής του στο δημοψήφισμα με τις παρακάτω δηλώσεις του: «Οι άνθρωποι δεν οφείλουν να λάβουν κάποια ευθύνη για τις αποφάσεις τους. Μπορούν ανετότατα να αποφασίσουν να απαλείψουν κάθε φόρο και δύο εβδομάδες αργότερα να εγκρίνουν την αύξηση των επιδομάτων κοινωνικής πρόνοιας.» (Βελγική εφημερίδα De Standaard, 19 Δεκεμβρίου 1992). Βέβαια, η αλήθεια είναι ακριβώς η αντίθετη. Εν τέλει είναι πάντα ο λαός που πρέπει να πληρώσει τον λογαριασμό ενός εκτροχιασμένου προϋπολογισμού, με τη μορφή αυξημένων φόρων, υποβαθμισμένων δημόσιων και κοινωνικών υπηρεσιών κλπ. Ο κάθε ένας από τους πολιτικούς ενός αντιπροσωπευτικού συστήματος, οι οποίοι είναι οι μόνοι που αποφασίζουν για το επίπεδο φόρων και δημοσίου χρέους, δεν παίρνει ποτέ προσωπικά την ευθύνη των αποτελεσμάτων των επιλογών του. Δεν έχουν επιστρέψει ποτέ ούτε μία δεκάρα για δαπάνες τις οποίες οι πολίτες ποτέ δεν ζήτησαν ή που οδήγησαν στην αύξηση του εθνικού χρέους. Μετά την λήξη της θητείας τους  – πιθανά λαμβάνοντας μια γενναία ανταμοιβή για τις υπηρεσίες τους – μετακινούνται απλώς σε μία άλλη κομματική – πολιτική θέση. Εκ των υστέρων, μπορούν να εκφέρουν κοινότοπα επιχειρήματα που ακούγονται ευλογοφανή σχετικά με τις αποφάσεις τους, όμως το κακό έχει ήδη γίνει, χωρίς καμία εγγύηση ότι οι διάδοχοί τους θα τα καταφέρουν καλύτερα.

Στην πραγματικότητα, ο γερουσιαστής Vandenberghe, επισύρει την προσοχή σε ένα βασικό επιχείρημα υπέρ της άμεσης δημοκρατίας. Επειδή οι πολίτες πάντοτε θα υφίστανται τις συνέπειες των αποφάσεων σχετικά με τον προϋπολογισμό και τη φορολογία, είναι απόλυτα λογικό να πρέπει να έχουν και την τελευταία λέξη επί αυτών των αποφάσεων

Από το βιβλίο των Verhulst και Nijeboer (σελ.70),  ολόκληρο στην ηλεκτρονική μας βιβλιοθήκη.

Περισσότερα για τα οικονομικά δημοψηφίσματα σύντομα.

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Δημοκρατία και αντιδραστική ρητορική

05.rhtorikh-site.jpgΌσο η οικονομική αλλά και πολιτική κατάσταση επιδεινώνεται στις χώρες της Ευρώπης, τόσο περισσότερο συχνά οι πολίτες απαιτούν την καθιέρωση των θεσμών της άμεσης δημοκρατίας. Η πολιτική ελίτ στην Ελλάδα αλλά και όσοι βιοπορίζονται μέσω των υπηρεσιών τους σε αυτή (ΜΜΕ, κρατικοδίαιτοι «επιχειρηματίες», «πνευματικός» κόσμος, «ειδικοί» κτλ.) μας προειδοποιούν: οι πολίτες δεν γνωρίζουν, είναι ανεπαρκείς και οι θεσμοί της άμεσης δημοκρατίας μόνο προβλήματα θα δημιουργήσουν.

Είναι αυτή η ρητορική ένα φαινόμενο των ημερών μας;

Μήπως οι ίδιοι όροι έχουν χρησιμοποιηθεί, ξανά και ξανά, από κάθε αντιδραστική ομάδα σε κάθε μεγάλη αλλαγή και κίνηση προς τα εμπρός της ανθρωπότητας;

Μόλις τον προηγούμενο μήνα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΠΕΚ ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο. Συγγραφέας του είναι ο Άλμπερτ Ο. Χίρσμαν και έχει τίτλο: Η αντιδραστική ρητορική. Αντίστροφο αποτέλεσμα, ματαιότητα, διακινδύνευση.

Με εύστροφο πνεύμα και λεπτή ειρωνεία, ο Χίρσμαν ανατέμνει την αντιδραστική ρητορική που επιστρατεύει η συντηρητική σκέψη εδώ και 200 χρόνια. Τέλος, με μια απροσδόκητη αντιστροφή, δείχνει ότι και οι προοδευτικοί συχνά υιοθετούν στάση εξίσου άκαμπτη. Το βιβλίο αποτελεί έναν μοναδικό – και άκρως απολαυστικό – πιλότο στα θολά νερά του δημόσιου διαλόγου του καιρού μας.

Ας δούμε δύο χαρακτηριστικά όσο και ιδιαίτερα επεξηγηματικά αποσπάσματα.

«Από το τελευταίο τρίτο του 19ου αιώνα μέχρι τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και εξής, μια απέραντη και πολύμορφη γραμματεία – με κείμενα φιλοσοφίας, ψυχολογίας, πολιτικής θεωρίας και λογοτεχνίας – συγκέντρωνε κάθε πιθανό επιχείρημα υπέρ της απαξίωσης των «μαζών», της πλειοψηφίας, του κοινοβουλευτισμού και της δημοκρατικής διακυβέρνησης. Παρότι διατυπώνουν ελάχιστες προτάσεις για εναλλακτικούς θεσμούς, τα περισσότερα από αυτά τα κείμενα προειδοποιούν ρητά ή υπόρρητα για τους φοβερούς κινδύνους που απειλούν την κοινωνία εξαιτίας των τάσεων εκδημοκρατισμού.»

Είναι τα ίδια επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται και σήμερα ενάντια στους θεσμούς της άμεσης δημοκρατίας. Επιχειρήματα τα οποία θα μπορούσαν να ομαδοποιηθούν σε τρείς θέσεις:

«….θέση του αντίστροφου αποτελέσματος, θέση της ματαιότητας και θέση της διακινδύνευσης. Σύμφωνα με το επιχείρημα του αντίστροφου αποτελέσματος, κάθε εμπρόθετη δράση που έχει σκοπό να βελτιώσει κάποιο στοιχείο της πολιτικής, κοινωνικής ή οικονομικής τάξης απλώς επιδεινώνει την κατάσταση την οποία επιχειρεί να θεραπεύσει. Το επιχείρημα της ματαιότητας υποστηρίζει ότι οι απόπειρες κοινωνικού μετασχηματισμού είναι ανώφελες και αδυνατούν να προκαλέσουν έστω και την παραμικρή αλλαγή. Τέλος, κατά το επιχείρημα της διακινδύνευσης, το κόστος της προτεινόμενης αλλαγής ή μεταρρύθμισης είναι υπερβολικά υψηλό, αφού θέτει σε κίνδυνο κάποιο πολύτιμο επίτευγμα του παρελθόντος.»

Περισσότερα για αυτό το σπουδαίο βιβλίο σύντομα.

Posted in Χωρίς κατηγορία | 1 σχόλιο

Αθηναίων Πολιτεία και (δημο)ψηφίσματα

04.Athenian Constitution_small.jpg

«Απάντων γαρ αυτός αυτόν πεποίηκεν ο δήμος κύριον και πάντα διοικείται ψηφίσμασιν και δικαστηρίοις, εν οις ο δήμος έστιν ο κρατών. Και γαρ αι της βουλής κρίσεις εις τον δήμον εληλύθασιν. Και τούτο δοκούσι ποιείν ορθώς˙ ευδιαφθορώτεροι γαρ <οι> ολίγοι των πολλών είσιν και κέρδει και χάρισιν.»

Δηλαδή:

«Διότι ο λαός έγινε μόνος του κυρίαρχος των πάντων και διευθύνει τα πάντα με τα ψηφίσματα και τα και δικαστικές αποφάσεις και σε όλα αυτά κυρίαρχος είναι ο λαός, αφού και οι αποφάσεις της βουλής έχουν περιέλθει τώρα στις αρμοδιότητες της Εκκλησίας του Δήμου.Και φαίνεται να έχουν δίκιο , διότι είναι πιο εύκολο να διαφθείρεις με ωφελήματα και ρουσφέτια λίγους παρά πολλούς.»

Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία, 41.

Αν σε αυτό το τόσο σπουδαίο απόσπασμα, τοποθετήσουμε μπροστά από τη λέξη «ψηφίσματα» τη λέξη «δήμο», έχουμε ακριβώς αυτό στο οποίο πρέπει να εστιάσουμε σήμερα για να μεταβούμε από την ολιγαρχία στην δημοκρατία. ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ (μόνο των) ΠΟΛΙΤΩΝ. ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ!

Διαβάστε την πρόταση μας, σκεφτείτε την και αν συμφωνείτε προσυπογράψτε.

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Σύνταγμα και δημοψήφισμα

facebook_small.jpg

Στο Ομοσπονδιακό Σύνταγμα του 1848 οι Ελβετοί πολίτες κατοχύρωσαν το ότι κανείς δεν θα  μπορούσε να αλλάξει το Σύνταγμα της ομοσπονδίας τους χωρίς την διεξαγωγή – υποχρεωτικά – δημοψηφίσματος. Εμείς, μετά από περίπου 170 χρόνια αγωνιζόμαστε ακόμα για το αυτονόητο.

Σε όλες τις πολιτείες των Η.Π.Α. (πλην του μικροσκοπικού Ντέλαγουεαρ) το πολιτειακό Σύνταγμα μπορεί να αλλάξει μόνο μετά την επικύρωση των αλλαγών απευθείας από τους πολίτες μέσω δημοψηφίσματος.

Στην Ελλάδα, το βασικό πολιτικό κείμενο της χώρας αλλάζει ερήμην των πολιτών. Μέχρι πότε θα επιτρέπουμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο;

Το επόμενο Σάββατο, 13 Μαΐου, σας περιμένουμε στην Παλαιά Βουλή (Σταδίου 13) για να συζητήσουμε όλα τα παραπάνω.

03.ΠΑΛΙΑ-ΒΟΥΛΗ_2_small.jpg

Παρακάτω μπορείτε να δείτε και να κοινοποιήσετε την πρόσκληση της εκδήλωσης. Ελπίζουμε να σας δούμε εκεί.

“Οι κινήσεις πολιτών «ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΗ ΣΥΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ», «ΠΟΛΙΤΕΙΑ 2.0», «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ & ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ» και «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ», επ’ευκαιρία της συμπλήρωσης  90 ετών από το Σύνταγμα του 1927, σας προσκαλούν  το Σάββατο 13 Μαϊου 2017, ώρα 11.00, στην Παλαιά Βουλή, σε εκδήλωση με τίτλο:

ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ : ΚΟΡΥΦΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

ΟΜΙΛΗΤΕΣ:

Ανδρέας  Δημητρόπουλος , ομ. Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών  , μέλος της επιτροπής διαλόγου για το ΣύνταγμαΤο δημοψήφισμα με πρωτοβουλία των πολιτών ως κορυφαία πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος.

Χρήστος Λυντέρης , δικηγόρος, διδάκτωρ νομικής, μέλος της ομάδας «Πρωτοβουλία για ριζική συνταγματική αλλαγή»Αλλάζοντας το Σύνταγμα, αλλάζουμε το πολιτικό σύστημα: Το δημοψήφισμα ως εγγύηση ότι οι αλλαγές στο σύνταγμα θα είναι προς το συμφέρον της κοινωνίας.

Πέτρος Βουρλής, ηλεκτρολόγος μηχανικός, μέλος της ομάδας «Δημοκρατία & Δημοψήφισμα»Δημοψηφίσματα  πρωτοβουλίας πολιτών και κρίσιμες λεπτομέρειες όσον αφορά τον σχεδιασμό τους.

Εβίκα Καραμαγκιώλη, νομικός, διδάκτωρ κοινωνικών επιστημών, επιστημονική συνεργάτης ΕΚΠΑ, μέλος της ομάδας «Πολιτεία 2.0»:  Συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, νέες τεχνολογίες  και συμμετοχή των πολιτών.

Την συζήτηση θα συντονίσει ο Πέτρος Χασάπης, δικηγόρος- οικονομολόγος, μέλος της Πρωτοβουλίας για ριζική συνταγματική αλλαγή .

Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του δημοσίου διαλόγου γα την αλλαγή του Συντάγματος.”

afisa

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Πολίτες παντού!

02.Mesologgi_2

Είναι πραγματικά ελπιδοφόρο να βλέπεις ανθρώπους στην λεηλατημένη (και πάλι από το άθλιο πολιτικό μας σύστημα) επαρχία να προσπαθούν να αρθρώσουν μία άλλη, σοβαρή και ουσιαστική φωνή. Ευχαριστούμε την Όλγα, τη Χριστιάνα τον Σπύρο και τον Ραδιοφωνικό Σταθμό Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου για την πρόσκληση τους.

Ακούστε το απόσπασμα σχετικά με τα δημοψηφίσματα πρωτοβουλίας πολιτών (από 36:40 ως και 50:40) αλλά και το ενδιαφέρον πρώτο μέρος σε αυτό το link.

ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ.

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Pierre Bourdieu και η κοινωνιοδικία των κυρίαρχων

01.Pierre Bourdieu 3_cropped.jpg

Σε συνέχεια των ιδιαίτερα σημαντικών κειμένων του Rolf Buchi (1, 2 και 3), παραθέτουμε ένα απόσπασμα από μία παρέμβαση του Pierre Bourdieu στη Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) στην Αθήνα, τον Οκτώβριο του 1996[1].

Πως δικαιολογούν τα προνόμια τους οι κυρίαρχοι; Πως σχετίζονται η κοινωνική οδύνη και η σχέση κάποιου με το σχολείο; Που συμφωνούν ο Πλάτωνας και οι σύγχρονοί μας τεχνοκράτες; Γιατί οι διανοούμενοι έχουν «αποστρατευτεί» και ποια η άποψη τους για την ιδεολογία της ικανότητας;

«Ο Max Weber έλεγε ότι οι κυρίαρχοι έχουν πάντα ανάγκη από μία «θεοδικία των προνομίων τους» ή, καλύτερα, από μια κοινωνιοδικία, δηλαδή από μια θεωρητική δικαιολόγηση του γεγονότος ότι είναι προνομιούχοι. Η ικανότητα αποτελεί σήμερα τον πυρήνα αυτής της κοινωνιοδικίας, η οποία γίνεται αποδεκτή προφανώς από τους κυρίαρχους – τους συμφέρει -, αλλά και από τους άλλους. Στην αθλιότητα των αποκλεισμένων από την εργασία, στην αθλιότητα των μακροχρόνια ανέργων, υπεισέρχεται κάτι παραπάνω σε σχέση με το παρελθόν. Η αγγλοσαξονική ιδεολογία, ανέκαθεν αρκετά κηρυγματική, διέκρινε μεταξύ ανήθικων φτωχών και deserving poor – άξιων φτωχών – επάξιων φιλανθρωπίας. Την ηθική αυτή αιτιολόγηση ήρθε να συμπληρώσει ή να υποκαταστήσει μια διανοητική αιτιολόγηση. Οι φτωχοί δεν είναι μόνο ανήθικοι, αλκοολικοί και διεφθαρμένοι, αλλά είναι επίσης ανόητοι, ανευφυείς. Στην πρόκληση κοινωνικής οδύνης συμβάλλει κατά μεγάλο μέρος η περισσότερο ή λιγότερο άθλια σχέση κάποιου με το σχολείο, σχέση η οποία όχι μόνο διαμορφώνει τα κοινωνικά πεπρωμένα, αλλά καθορίζει επίσης την εικόνα που σχηματίζουν οι άνθρωποι γι’ αυτό το πεπρωμένο (γεγονός που εξηγεί κατά πάσα πιθανότητα τη λεγόμενη παθητικότητα των κυριαρχούμενων, τη δυσκολία κινητοποίησης τους κτλ.). Η θεώρηση του Πλάτωνα περί του κοινωνικού κόσμου προσομοιάζει με τη θεώρηση των τεχνοκρατών μας: ο Πλάτων διέκρινε τους φιλοσόφους, τους φύλακες και κατόπιν τον λαό. Η ίδια αυτή φιλοσοφία εγγράφεται έμμεσα στο σχολικό σύστημα, και είναι μάλιστα πολύ ισχυρή και βαθύτατα εσωτερικευμένη. Για ποιο λόγο έχουμε μεταβεί από τον στρατευμένο διανοούμενο στον «αποστρατευμένο» διανοούμενο; Εν μέρει επειδή οι διανοούμενοι είναι κάτοχοι πολιτισμικού κεφαλαίου και ανήκουν στους κυρίαρχους, έστω και να στους κόλπους των κυρίαρχων είναι κυριαρχούμενοι. Πρόκειται για έναν από τους βασικούς λόγους της αμφιλεγόμενης στάσης τους, της χλιαρής στράτευσής τους στους αγώνες. Συμμετέχουν έχοντας συγκεχυμένη άποψη για την ιδεολογία της ικανότητας. Ακόμη και όταν εξεγείρονται, ο λόγος μπορεί να είναι ότι εκτιμούν, όπως το ’33 στη Γερμανία, ότι δεν έχουν λάβει όλα όσα τους οφείλονται δεδομένης της ικανότητάς τους, για την οποία εγγυώνται τα πτυχία τους

Η έμφαση δική μας.

[1] Από το βιβλίο Αντεπίθεση πυρών στις εκδόσεις Πατάκη

01.Pierre Bourdieu 5.jpg

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε