Παγκόσμια ημέρα δημοκρατίας

3.15-September-Stock-Photo _ small.jpg

Η δημοκρατία αποτελεί σαφέστατα την μεγαλύτερη «εφεύρεση» της ανθρωπότητας και η 15η Σεπτεμβρίου έχει επιλεχθεί ως η ημέρα που την τιμούμε. Βέβαια, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όσο ακούγονται. Εκτός από την απορία του τι μπορεί να σημαίνει γενικότερα μία παγκόσμια ημέρα (οποιουδήποτε πράγματος), θα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας μία ακόμα πρωτιά της δημοκρατίας. Η δημοκρατία είναι η σπουδαιότερη ανθρώπινη (και μάλιστα συλλογική) δημιουργία, αλλά αποτελεί ταυτόχρονα την λέξη και έννοια που έχει διαστρεβλωθεί περισσότερο από κάθε άλλη.

Μια τέτοια ημέρα θα είχε νόημα λοιπόν να σκεφτεί ο κάθε ένας από εμάς το τι είναι η δημοκρατία. Έχοντας την τύχη να μιλάμε μία σπουδαία γλώσσα, την γλώσσα στην οποία για πρώτη φορά ακούστηκε αυτή η λέξη, δεν χρειάζεται να ανατρέξουμε σε λεξικά για να δούμε ποιο είναι το νόημα της δημοκρατίας. Παρόλα αυτά δεν είναι καθόλου εύκολο να καταλήξουμε σε έναν απλό, πρακτικό και περιεκτικό ορισμό του τι σημαίνει και πως θα μπορούσε να πραγματωθεί μία δημοκρατία. Η τρέχουσα κυρίαρχη αφήγηση και η τεράστια βιβλιογραφία δεν βοηθούν ιδιαίτερα, αφού κάθε ένας δίνει στην δημοκρατία το νόημα που αυτός θα ήθελε να έχει, ξεχνώντας ή συχνά ακόμα και παραβιάζοντας την αρχική, θεμελιώδη της αρχή. Τι είναι λοιπόν η δημοκρατία; Πολύ απλά είναι η δυνατότητα των πολιτών να αποφασίζουν οποτεδήποτε και για οτιδήποτε επιθυμούν. Άμεσα, αδιαμεσολάβητα και χωρίς καμία εξωτερική παρέμβαση στην διαδικασία λήψης των αποφάσεων. Στην δημοκρατία προτείνουν, συζητούν, κρίνουν και αποφασίζουν οι πολίτες. Οτιδήποτε ενάντια στις βασικές αυτές αρχές δεν μπορεί να φέρει το όνομα δημοκρατία.

Το πως μπορεί να υλοποιηθεί ένα τέτοιο μοντέλο έχει απαντηθεί προ πολλού. Το μέγεθος των σύγχρονων κρατών δεν αποτελεί πρόβλημα. Ούτε χρειάζεται να έχουμε μία «αγνή» δημοκρατία. Ένα μικτό πολιτικό σύστημα ασθενούς αντιπροσώπευσης και ισχυρής δημοκρατίας θα μας έδινε όλη την ισχύ που χρειάζεται να έχουμε για να ελέγχουμε εμείς τις ζωές και τον μέλλον μας. Ισχυρή δημοκρατία σημαίνει λαϊκές συνελεύσεις σε τοπικό επίπεδο (όπου και για όσο αυτό είναι εφικτό), αποσυγκεντροποίηση εξουσιών και αρμοδιοτήτων μέσα από μία προσεκτικά σχεδιασμένη ομοσπονδοποίηση και δημοψηφίσματα πρωτοβουλίας πολιτών.

Μπορεί να είναι δύσκολο να το φανταστούμε (αφού δεν το έχουμε ζήσει και μας είναι βιωματικά άγνωστο) αλλά είναι απλό, λειτουργικό και κυρίως βαθύτατα ανθρώπινο. Είναι δηλαδή όλα όσα χρειαζόμαστε και δεν μπορούμε να έχουμε από την σημερινή «δημοκρατία». Αρκεί να απαντήσουμε στο ερώτημα του αν επιθυμούμε την δυστοπία μίας «δημοκρατίας» ή την ρεαλιστική ουτοπία της πραγματικής δημοκρατίας; Εσείς τι λέτε;

Advertisements
Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged | Σχολιάστε

Όταν το ζήτημα είναι σοβαρό.

2.5xrysos_0
Ηχητικό:  Ναι ή όχι στο ορυχείο χρυσού στις Σκουριές; Συμμετοχή σε εκπομπή του Κωνσταντίνου Λαβίθη στον Real fm.

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Δημοκρατία, πολίτες και Σύνταγμα

02.123-5-650x250

«Κυρίαρχος είναι εκείνος ο λαός που παίρνει όποια απόφαση θέλει όποια στιγμή το θελήσει.»

Εκείνοι οι συνταγματολόγοι που ονομάζουν το παραπάνω λαϊκισμό είναι βαθύτατα ολιγαρχικών απόψεων και δεν πρέπει επ’ ουδενί λόγω να τους αφήσουμε να νομιμοποιούνται πίσω από δημοκρατικά προσωπεία.

Ασφαλώς και μπορούν να έχουν όποια άποψη νομίζουν σωστή, αλλά όταν ντύνονται οι λύκοι με προβιές προβάτων είναι κάτι που διαρκώς πρέπει να καταγγέλλουμε .

Ποια είναι η απάτη τους ;

Ενώ γνωρίζουν ότι τα συντάγματα τα συνέταξαν άνθρωποι μιας δεδομένης εποχής με ένα συγκεκριμένο σκεπτικό και, γιατί όχι, με συγκεκριμένα φοβικά σύνδρομα ή ακόμα και ιδεοληψίες, παριστάνουν εκ των υστέρων ότι έχουν θεϊκή υπόσταση και ότι είναι ιεροσυλία να τα αλλάζουμε. Κάποιες ανούσιες διορθωσούλες ασφαλώς και μπορούμε να κάνουμε αλλά όχι να αλλάξουμε και το πολίτευμα ! Αυτό είναι γραμμένο στις απόκρυφες πλάκες του Μωυσέως που έλαβε στο όρος Θαβώρ. Κεφάλαιο 23561 παράγραφος βου, όπως θα έλεγε και ο Ζαμπέτας.

Η Ελλάδα λοιπόν , σύμφωνα με τα συγκεκριμένα πρωτοπαλίκαρα του Συνταγματικού δικαίου, πρέπει να έχει ισοβίως προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία . Το ‘πε ο Θεός !

Το ότι αυτό το συγκεκριμένο πολίτευμα οδηγήθηκε στα όριά του που είναι η στυγνή κομματοκρατία και οι πελατειακές σχέσεις έχουν καταλάβει κάθε έκφανση της δημόσιας και επαγγελματικής ζωής με τεράστια επίδραση στις καθημερινές ανθρώπινες σχέσεις, αυτό φαίνεται να αφήνει τους Ιερείς της ΠΚΔ παγερά αδιάφορους. Το ότι ακριβώς αυτό το πολίτευμα ήταν που μας χρεοκόπησε, είναι γι αυτούς μια ασήμαντη λεπτομέρεια.

Αλλά δεν είναι καθόλου για μας, που δεν θα σταματήσουμε ακούραστα και αδιάκοπα να φωνάζουμε, για πραγματική δημοκρατία και πραγματικά κυρίαρχο λαό, επειδή χωρίς αυτά δεν μπορεί να υπάρξει λύση, δεν μπορεί να υπάρξει αλλαγή, παρά μόνον κατήφορος.

Δημήτρης Ζαφείρης

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , | 4 Σχόλια

Δημοκρατία ή Πολιτεία;

asilo_1_small.jpg

Ενδιαφέρον έχει το πώς μεταφράζουμε τη λέξη δημοκρατία στα αγγλικά. Ενώ είναι μία λέξη που χρησιμοποιείται σε όλο τον κόσμο για τους γνωστούς και χιλιοειπωμένους λόγους, το κράτος επιμένει να την μεταφράζει republic. Ελληνική δημοκρατία εντός, Hellenic republic εκτός. Δημοκρατία της Γερμανίας εντός, republic of Germany εκτός. Μάλλον όμως η μετάφραση χάθηκε από τα ξένα στα Ελληνικά και όχι το αντίθετο. Απ’ ό,τι φαίνεται καμία άλλη χώρα δεν έχει το άγχος να ονομάζεται δημοκρατία στο εσωτερικό της πλην της Ελλάδας. Όλες, ή οι περισσότερες, αυτοπροσδιορίζονται ως republic, δηλαδή πολιτεία. Ή οι ξένοι δεν ξέρουν τη λέξη democracy, ή οι δικοί μας τη λέξη πολιτεία. Γιατί να σκεφτεί κανείς ότι μεταφράζουν το republic ως δημοκρατία, στη μόνη χώρα της οποίας οι άνθρωποι δεν χρειάζονται καμία βοήθεια για να καταλάβουν το νόημα της λέξης, προσπαθώντας να τους πείσουν ότι έχουν δημοκρατία, από φόβο μήπως σκεφτούν ότι δεν έχουν… είναι τραβηγμένο.

Θωμάς Μαντζαρίδης

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , | Σχολιάστε

Λάθη, λάθη, λάθη….

01.Oligarchy _ 2 small.jpg

Εμφανίσθηκε στο διαδίκτυο ένα κείμενο του Παναγιώτη Ιωακειμίδη σχετικά με την πιθανότητα διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Και σε αυτό βλέπουμε ένα συμπολίτη μας να κάνει παραδοχές οι οποίες υπό δημοκρατικό πρίσμα δεν μπορούν παρά να θεωρηθούν απαράδεκτες. Επειδή πολλές από τις θέσεις του ακούγονται συχνά (ευτυχώς από άτομα με ξεκάθαρα αντι-δημοκρατικό προσανατολισμό) είναι καλό να ξεκαθαρίσουμε (και πάλι…) κάποια βασικά, πολύ βασικά πράγματα όσο αφορά την δημοκρατία.

Καταρχάς, βλέπουμε να γίνεται αναφορά δύο φορές στο κείμενο σε ένα ανύπαρκτο πολιτικό σύστημα: την αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Πρέπει κάποια στιγμή να κατανοήσουμε πως δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Πρόκειται για μία δόλια κατασκευή προκειμένου να αποπροσανατολίσουμε τους πολίτες και να καταλογίσουμε στην (πραγματική) δημοκρατία προβλήματα που δεν είναι δικά της. Μπορούμε και πρέπει φυσικά να μιλάμε για πολιτείες (republic), κοινοβουλευτικά ή και αντιπροσωπευτικά πολιτικά συστήματα κ.ο.κ. αλλά όχι για αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Ακόμα και η Ελβετία, η οποία αποτελεί μακράν την περισσότερο δημοκρατική χώρα του πλανήτη μας, δεν απολαμβάνει μία αμιγή δημοκρατία. Το πολιτικό της σύστημα είναι ένα μικτό σύστημα ασθενούς αντιπροσώπευσης και ισχυρής δημοκρατίας και ακριβώς έτσι το χαρακτηρίζουν, μικτό σύστημα και όχι αντιπροσωπευτική δημοκρατία.

Στην συνέχεια επαναλαμβάνεται η θέση της αντισυνταγματικότητας της άμεσης συμμετοχής των πολιτών (έστω και μόνο για να επικυρώσουν αλλαγές που έχουν προταθεί από την πολιτική ελίτ) στην αλλαγή του συντάγματος. Χρησιμοποιεί τα λόγια ενός ιδιαίτερα και δικαιολογημένα αντιδημοφιλή πολιτικού και συνταγματολόγου ο οποίος είναι γνωστός για τα μη δημοκρατικά του αισθήματα. Φτάνει μάλιστα στο σημείο να επαναλάβει τα γνωστά περί «συνταγματικού λαϊκισμού». Το να επικυρώνουν οι πολίτες το Σύνταγμα της χώρας τους είναι λοιπόν, για κάποιους, λαϊκισμός! Μόνο που αυτό ακριβώς ισχύει στην Ελβετία, σχεδόν σε όλες  πολιτείες των Η.Π.Α. (πλην μόνο του Ντέλαγουεαρ) και σε μία πλειάδα άλλων χωρών. Αντίθετα, εδώ θα πρέπει να «προστατεύσουμε» το Σύνταγμα από τους πολίτες, εμποδίζοντας τους να συμμετέχουν στην διαδικασία συγγραφής και επικύρωσης του.

Βλέπουμε στα παραπάνω μια ξεκάθαρα ολιγαρχική οπτική που μας λέει πως δεν θα πρέπει το Σύνταγμα να υπηρετεί τον λαό, αλλά το ακριβώς αντίθετο. Το Σύνταγμα παρουσιάζεται σαν θρησκευτικό κείμενο, με θεϊκή προέλευση, για το οποίο έχουμε ανάγκη τους συνταγματολόγους για να το ερμηνεύσουν και κυρίως για να χαράξουν τις όποιες αλλαγές σε αυτό, όταν το πολιτικό προσωπικό θεωρήσει πως αυτό θα πρέπει να αναθεωρηθεί. Ο συγγραφέας κρούει στην συνέχεια τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με το πόσο επικίνδυνα μπορούν να αποδειχθούν τα δημοψηφίσματα για τους «κοινοβουλευτικούς, δημοκρατικούς θεσμούς». Όσο αφορά το πρώτο σκέλος θεσμών (κοινοβουλευτικών) έχει εν μέρει δίκιο. Όταν το κοινοβούλιο δρα και λειτουργεί ενάντια στην βούληση των πολιτών, οι τελευταίοι μπορούν μέσω των δημοψηφισμάτων δικής τους πρωτοβουλίας να ακυρώσουν τις επιλογές του κοινοβουλίου. Όντως λοιπόν, τα δημοψηφίσματα πρωτοβουλίας πολιτών είναι ανεπιθύμητα από τα μέλη του κοινοβουλίου αλλά μόνο όταν αυτοί δεν λειτουργούν ως αντιπρόσωποι μας, όπως θα όφειλαν. Ταυτόχρονα είναι ευεργετικά για όλους εμάς, τους Έλληνες πολίτες και την πραγματική δημοκρατία.

Στην συνέχεια έχουμε ακόμα μία λογική ακροβασία μέσω του ισχυρισμού πως «….ελάχιστα θέματα είναι επιδεκτικά μιας δημοψηφισματικής απάντησης ενός «ναι» ή «όχι» με στοιχειώδη ορθολογικά κριτήρια. Με την αναγκαία γνώση για υπεύθυνες αποφάσεις.» Εδώ πλέον καταρρέουν και τα τελευταία προσχήματα. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κανένα πολιτικό ζήτημα το οποίο να μην επιδέχεται την απάντηση ενός ναι ή ενός όχι. Το τι ακριβώς σημαίνει «στοιχειώδη ορθολογικά κριτήρια» και «αναγκαία γνώση για υπεύθυνες αποφάσεις» θυμίζει ρητορικές προηγούμενων αιώνων (διαβάστε οπωσδήποτε το βιβλίο του Χίρσμαν) και προσπαθεί να μας πάει πίσω σε προ-κοινοβουλευτικές και προ-αντιπροσωπευτικές (στο όποιο βαθμό αντιπροσωπευτικότητας) εποχές. Τελικά φαίνεται πως ο Ιωακειμίδης ελάχιστα ενδιαφέρεται για όσα διατείνεται πως υποστηρίζει.

Η συνέχεια σε επόμενο κείμενο.

Βουρλής Πέτρος

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , , | Σχολιάστε

Οι αρχαίοι Έλληνες θα αναγνώριζαν στα πολιτικά μας συστήματα ολιγαρχίες και όχι δημοκρατίες.

13.Constitution-of-the-Athenians-in-the-4th-century-BC

Εικόνα: το πολιτικό σύστημα της αρχαίας Αθήνας (με υψηλότερη ανάλυση εδώ)

Πως θα έβλεπαν οι αρχαίοι Έλληνες τις σύγχρονες δημοκρατίες; Τι σχέση έχουν τα πολιτικά συστήματα στα οποία ζούμε με την ουσία της αρχαίας δημοκρατίας;

Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Paul  Cartledge, συγγραφέα πολλών βιβλίων σχετικά με την αρχαία Ελλάδα.

Ας δούμε λοιπόν τι μας λέει.

«Οφείλουμε στους αρχαίους Έλληνες πολλά και σίγουρα το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού πολιτικού λεξιλογίου μας. Από την αναρχία και τη δημοκρατία μέχρι την ίδια την πολιτική. Όμως η δική τους και η δική μας πολιτική είναι δύο πολύ διαφορετικά πράγματα. Για έναν δημοκρατικό αρχαίο Έλληνα (οποιασδήποτε απόχρωσης), όλα τα σύγχρονα δημοκρατικά μας συστήματα θα φάνταζαν ως «ολιγαρχίες». Με την λέξη ολιγαρχία εννοώ τον έλεγχο από και υπέρ των λίγων, σε αντίθεση με την ισχύ και την δυνατότητα ελέγχου από τον λαό ή τους πολλούς.

Αυτό ισχύει ακόμη και αν – ή ίσως ακριβώς επειδή –  οι λίγοι εκλέγονται από και για να υπηρετήσουν τον λαό. Στην αρχαία Ελλάδα οι εκλογές θεωρούνταν εγγενώς ολιγαρχικές ως διαδικασία. Ευνοούσαν συστηματικά  τους λίγους –  και, ειδικότερα τους λίγους εξαιρετικά πλούσιους πολίτες – ή «ολιγάρχες» όπως τους αποκαλούμε σήμερα.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισμένες σημαντικές ομοιότητες μεταξύ της αρχαίας και της σύγχρονης πολιτικής σκέψης. Για παράδειγμα, τόσο για τους αρχαίους όσο και για τους σύγχρονους δημοκράτες, η ελευθερία και η ισότητα είναι ουσιώδεις καταστάσεις, οι οποίες αποτελούν βασικές πολιτικές αξίες. Ωστόσο, η ελευθερία ενός αρχαίου Έλληνα δημοκράτη δεν σήμαινε απλά την ελευθερία συμμετοχής στην πολιτική διαδικασία, αλλά και την μη δουλοποίηση του, τον υποβιβασμό του σε πραγματικό δούλο.

Ακόμα, η ελευθερία συμμετοχής ενός αρχαίου Έλληνα δεν περιοριζόταν σε ένα είδος σποραδικών Σατουρναλίων, αυτό δηλαδή που εμείς θεωρούμε ως την βασική λειτουργία της δημοκρατίας, μια προσωρινή ανταλλαγή ρόλων μεταξύ των πολιτικά κυρίαρχων και των πολιτικά υπόδουλων, η οποία λαμβάνει χώρα κάθε φορά που καλούμαστε να συμμετέχουμε σε γενικές ή τοπικές εκλογές (ή δημοψηφίσματα). Αντίθετα, η ελευθερία του σήμαινε το πραγματικό διαμοίρασμα της πολιτικής δύναμης, την πολιτική ισχύ και εμπλοκή του σε καθημερινή βάση.

Τον 4ο αιώνα π.Χ., η δημοκρατική συνέλευση των Αθηναίων αριθμούσε περίπου  6.000 ενήλικες άνδρες και διεξαγόταν, κατά μέσο όρο, περίπου κάθε εννέα ημέρες. Ήταν μία κυβέρνηση των ίδιων των πολιτών μέσω της λαϊκής συνέλευσης, αλλά και το ισοδύναμο της διενέργειας δημοψηφίσματος επί σημαντικών ζητημάτων κάθε δεύτερη εβδομάδα.

Η ισότητα τότε και τώρα

Η ισότητα σήμερα είναι στην καλύτερη περίπτωση απλά μία χίμαιρα, τουλάχιστον από κοινωνικοοικονομική άποψη, αφού το πλουσιότερο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει όσο το υπόλοιπο 99%. Σε αυτό τον τομέα τα κατάφερναν πολύ καλύτερα στην αρχαία Ελλάδα και ιδιαίτερα στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία.

Τα στατιστικά στοιχεία λείπουν, οι αρχαίοι ήταν ακραία μη γραφειοκράτες και θεωρούσαν την άμεση προσωπική φορολογία ως μία προσβολή στα πολιτικά τους δικαιώματα. Έχει όμως ευλογοφανώς υποστηριχθεί πως στην Κλασσική Ελλάδα του 5ου και 4ου π.Χ. αιώνα, και κυρίως η Αθήνα, οι κοινωνίες ήταν συχνά πολυπληθείς και αστικοποιημένες, με ένα υψηλό ποσοστό του πληθυσμού τους να ζουν σε συνθήκες πάνω από μία κατάσταση απλής διαβίωσης, με το τελευταίο να μην αποτελεί μάλλον τον κανόνα για την Ελλάδα από εκείνη την εποχή και μετά, καθώς και στις περισσότερες από τις προ-μοντέρνες κοινωνίες.

Αυτό σημαίνει ότι η αρχαία Ελλάδα δεν μπορεί να μας δώσει ένα άμεσα μεταβιβάσιμο παράδειγμα δημοκρατικού μοντέλου, αφού στις ημέρες μας τείνουμε να υποστηρίζουμε την απόλυτη ισότητα όλων των πολιτών ή εν πάση  περιπτώσει των ενήλικων ψηφοφόρων, ανεξαρτήτως φύλου, και να μην πιστεύουμε στην εγκυρότητα ή την χρησιμότητα της υποδούλωσης των ανθρώπων.

Ωστόσο, υπάρχουν αρκετές αρχαίες δημοκρατικές αντιλήψεις και τεχνικές που φαίνονται εξαιρετικά ελκυστικές. Για παράδειγμα η χρήση της κλήρωσης, δηλαδή η τυχαία ανάδειξη των μελών ενός αντιπροσωπευτικού πολιτικού σώματος. Ή, η πρακτική του οστρακισμού, η οποία επέτρεπε στο σύνολο του πολιτικού σώματος να εξορίσει για μία δεκαετία οποιονδήποτε ήθελε, βάζοντας έτσι τέλος στην πολιτική του καριέρα.

Η σύγκριση, ή καλύτερα οι αντιθέσεις των δημοκρατιών μας με αυτές της αρχαίας Ελλάδας είναι χρήσιμες για την ανάδειξη του φαινομένου που αποκαλείται έρπουσα κρυπτο-ολιγαρχία εντός των δικών μας πολύ διαφορετικών (αντιπροσωπευτικών και όχι άμεσων) δημοκρατικών συστημάτων.

Το χειρότερο από όλα τα πιθανά συστήματα

Σήμερα είμαστε όλοι δημοκράτες, έτσι δεν είναι; Ή μήπως δεν είναι έτσι; Η απάντηση είναι όχι, αν λάβουμε υπόψη μας τα ακόλουθα πέντε ελαττώματα που είναι ενσωματωμένα σε όλα τα σύγχρονα πολιτικά συστήματα.

Έτσι, αυτή τη στιγμή, ήταν δυνατό για τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο να εμπλακούν σε έναν πόλεμο στο Ιράκ το 2003, παρόλο που ούτε ο Αμερικανός πρόεδρος Τζωρτζ Μπους ούτε ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Τόνι Μπλερ, έλαβαν οποιαδήποτε στιγμή την έγκριση για κάτι τέτοιο από την  πλειοψηφία των πολιτών τους.

Οι πολίτες στις «δημοκρατίες μας» περνούν το ένα πέμπτο του βίου της, κυβερνώμενοι από ένα κόμμα ή υποψήφιο διαφορετικά από το κόμμα ή τον υποψήφιο που οι περισσότεροι από αυτούς ψήφισαν στις τελευταίες εκλογές. Επιπλέον, οι εκλογές δεν είναι στην πραγματικότητα «ελεύθερες και δίκαιες». Σχεδόν πάντα κερδίζονται από την πλευρά που ξοδεύει τα περισσότερα χρήματα, και έτσι, λίγο ή πολύ, η όλη διαδικασία είναι διεφθαρμένη.

Όταν μιλάμε για εκλογική επικράτηση, κανένα κόμμα δεν έχει έρθει ποτέ στην εξουσία χωρίς (εμφανέστατα ιδιοτελώς) υποστήριξη της μίας ή της άλλη μορφής από μεγάλες εταιρείες. Και, αυτό είναι ίσως το πιο απογοητευτικό από όλους, η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων αποκλείεται συστηματικά από τη λήψη αποφάσεων μέσω της διαστρέβλωσης της ψήφου, τη χρηματοδότηση εκστρατειών και το δικαίωμα των εκλεγμένων αντιπροσώπων απλώς να αγνοήσουν την λαϊκή βούληση – χωρίς καμία επίπτωση για αυτούς – για οτιδήποτε συμβαίνει μεταξύ των εκλογών.

Με λίγα λόγια, το νόημα της δημοκρατίας φαίνεται να έχει μεταβληθεί, από κάτι που να μοιάζει με την «εξουσία των ανθρώπων» της αρχαίας Ελλάδας και έχει ταυτόχρονα χάσει το σκοπό της, ο οποίος ήταν η ανάδειξη αλλά και η υλοποίηση της λαϊκής βούλησης.

Κάποιος μπορεί να καταλάβει τι είχε ωθήσει τον Ουίνστον Τσόρτσιλ να περιγράφει κάποτε τη δημοκρατία ως το χειρότερο από όλα τα συστήματα διακυβέρνησης, εκτός από όλα τα υπόλοιπα. Αλλά αυτό δεν μπορεί να αποτελέσει έναν καλό λόγο για να συνεχίσουμε να αγνοούμε το ευρύτατα αναγνωρισμένο δημοκρατικό έλλειμμα των ημερών μας. Επιστροφή στο μέλλον λοιπόν, μαζί με τους δημοκράτες της αρχαίας Ελλάδας.»

 

 

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , , | 1 σχόλιο

Δάσκαλοι και πολιτική

12.Credit Sands School 2_crop

Ο πολιτικός λόγος πρέπει να αποενοχοποιηθεί και αυτό είναι φορτίο που πρέπει να σηκώσουν οι δάσκαλοι. Ο λόγος δεν είναι διχαστικός, οι άνθρωποι είναι. Και γίνονται διχαστικοί όταν πιστεύουν ότι αξίζουν περισσότερα από άλλους. Μία άποψη μπορεί να διατυπωθεί με διχαστικό και με μη διχαστικό τρόπο. Η στάση του ανθρώπου απέναντι στους συνανθρώπους του είναι που θα το καθορίσει.

Ο δάσκαλος είναι αυτός που πρέπει να διδάξει τον τρόπο εκφοράς του λόγου έτσι, ώστε να μπορεί ο μαθητής να καταπιάνεται ακόμα και με τα πιο λεπτά ζητήματα, όχι για να επιβληθεί αλλά για να συζητήσει, να αναζητήσει την αλήθεια με τη βοήθεια του συνομιλητή του. Να διατυπώνει απόψεις χωρίς να ταυτίζεται μ’ αυτές, όντας έτοιμος να τις αναθεωρήσει αν αποδειχτούν ελλιπείς, και να αναγνωρίζει στην κατηγορηματικότητα του συνομιλητή του την αδυναμία αποδοχής άλλων ενδεχομένως ορθότερων τοποθετήσεων. Να επιδιώκει την αντιπαράθεση γνωρίζοντας ότι η συλλογή αντεπιχειρημάτων είναι που επαληθεύουν έναν συλλογισμό, και να χρησιμοποιεί λόγο προτρεπτικό, τέτοιο που να κρατάει πάντα ανοιχτό το ενδεχόμενο της συμφωνίας που είναι και ο σκοπός της συζήτησης.

Η σχέση λόγου-ανθρώπου είναι αμφίδρομη. Ο λόγος διαμορφώνει τον άνθρωπο και ο άνθρωπος φέρει λόγο ανάλογο. Ο δάσκαλος έχει τη δυνατότητα να βγάλει μαθητές που να διδάσκουν τον ορθό πολιτικό λόγο στους μεγαλύτερούς τους. Και που αν δεν βρουν την πρέπουσα ανταπόκριση θα διεκδικήσουν και θα πάρουν ευθύνες με τη σιγουριά της εξέτασης και απόρριψης των προηγουμένων. Ο ορθός πολιτικός λόγος ενισχύει την κοινωνία. Περιθωριοποιεί τις διχαστικές τάσεις και θεμελιώνει την αντίληψη της πορείας του συνόλου ως ένα.

Όλα τα παραπάνω είναι που δεν θέλουν οι πολιτικοί μας σήμερα γιατί έχουν βασίσει την ύπαρξή τους στον διχασμό. Φίλοι δάσκαλοι, αν θέλετε να αντισταθείτε, αυτά να κάνετε.

Μαντζαρίδης Θωμάς

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , | Σχολιάστε