Η πολιτική ως μία ιστορικά κατασκευασμένη έννοια

08.glarus-landesgemeinde.jpg

Ακούμε συχνά πολλούς συμπολίτες μας να απορούν σχετικά με το γιατί ο «κόσμος» δεν ξεσηκώνεται. Μετά από περίπου επτά χρόνια πολιτικής και οικονομικής κρίσης, οι Έλληνες φαίνεται όντως να μην μπορούν να αντιδράσουν.

Ένα τέτοιο ερώτημα μπορεί εύκολα και πρέπει να οδηγήσει σε άλλες ερωτήσεις με τις οποίες θα ήταν χρήσιμο να προβληματισθεί όποιος ενδιαφέρεται για το τι συμβαίνει στην χώρα μας.

Ένα πρώτο ερώτημα θα μπορούσε να είναι το εξής: ρωτάμε «γιατί δεν αντιδρούμε πολιτικά» ή «γιατί δεν αντιδρούν οι άλλοι πολιτικά»; Δηλαδή, αυτός που διερωτάται το παραπάνω, συμπεριλαμβάνει και τον εαυτό του στους πολιτικά αδρανείς; Αν όχι, αν για κάποιο λόγο εξαιρεί τον εαυτό του από την πολιτική αδράνεια, ποια είναι η πολιτική δράση που έχει αναλάβει ο ίδιος;

Ένα δεύτερο ερώτημα συνδέεται με την ίδια την φύση της δράσης. Πριν ακόμα φτάσουμε στην πολιτική δράση, θα πρέπει να δούμε τους μηχανισμούς με τους οποίους δρούμε γενικότερα στην καθημερινότητα μας. Ποιοι είναι αυτοί; Πόσο επιτυχημένοι είναι; Πως θα μπορούσαν να συνδυαστούν με ή να αποκτήσουν μία συλλογική και άρα πολιτική διάσταση; Μήπως, εν τέλει, έχουμε εκπαιδευτεί να μην δρούμε γενικότερα;

Επίσης, αν η πολιτική είναι μία ιστορικά κατασκευασμένη έννοια, δεν είναι απόλυτα λογικό να δυσκολευόμαστε να δράσουμε; Αν η πολιτική δράση μάς είναι βιωματικά άγνωστη πως μπορούμε να μας κατηγορούμε για αδράνεια; Σε μία συνέντευξη του, ο Γάλλος κοινωνιολόγος Πιερ Μπουρντιέ είχε σημειώσει τα εξής: «……. η “πολιτική” είναι μία καθαρά ιστορικά κατασκευασμένη έννοια, μια έννοια που κατασκευάστηκε μόλις προσφάτως˙ το σύμπαν αυτού που αποκαλώ πολιτικό πεδίο είναι, στην ουσία, μία επινόηση του 19ου αιώνα[1]

Έτσι, αν για τον πολίτη του Glarus (η φωτογραφία είναι την από ετήσια λαϊκή συνέλευση στο καντόνι αυτό), ή του Appenzell, η πολιτική είναι ένα κομμάτι της ζώσας ιστορίας του, ένα κομμάτι σχεδόν του DNA του, μπορούμε να πούμε το ίδιο για τον Έλληνα «πολίτη»; Όταν για τους πρώτους η πολιτική είναι δράση του «κοινού ανθρώπου» από τον 12ο αιώνα και μέχρι σήμερα, μήπως είμαστε ιδιαίτερα αυστηροί με όλους εμάς για τους οποίους η μαζική (με την έννοια της εισόδου του συνόλου των πολιτών σε αυτή) πολιτική είναι κάτι εντελώς πρόσφατο και μάλιστα ιδιαίτερα αποδυναμωμένο;

Η προσωπική μου άποψη είναι πως θα πρέπει να πάψουμε να εξετάζουμε το τι κάνουν (ή δεν κάνουν) οι συμπολίτες μας όσο αφορά την πολιτική και να εστιάσουμε στο τι κάνουμε εμείς. Ο κάθε ένας από εμάς προσωπικά, αλλά φυσικά (για πολιτική μιλάμε) και συλλογικά.

Στην συνέχεια θα πρέπει να θέτουμε τον πήχη των προσωπικών μας πολιτικών στόχων ελάχιστα πιο ψηλά από ό,τι ήδη μπορούμε να πετύχουμε. Η κούραση είναι σημάδι δράσης και ως εκ τούτου είναι αναπόφευκτη για όλους όσους δρουν (και πολιτικά). Αντίθετα, η απογοήτευση δείχνει πως οι στόχοι μας ήταν από την αρχή υπερβολικοί ή λανθασμένοι.

Τέλος, όσοι από εμάς μιλάμε για δημοκρατία και οι συμπολίτες μας μάς «γυρνούν την πλάτη» θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως κάτι σε αυτό το οποίο λέμε ή στον τρόπο με τον οποίο το λέμε είναι λάθος. Αν θεωρούμε πως το λάθος βρίσκεται στους συμπολίτες μας και τι αυτοί μπορούν να κατανοήσουν, τότε μάλλον δεν μιλάμε για δημοκρατία.

Βουρλής Πέτρος

[1] Pierre Bourdieu, Roger Chartier Ο Κοινωνιολόγος και ο Ιστορικός, εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ, σελ.42

Advertisements
This entry was posted in Χωρίς κατηγορία. Bookmark the permalink.

3 Responses to Η πολιτική ως μία ιστορικά κατασκευασμένη έννοια

  1. Κατά τη γνώμη μου, η πολιτική δεν είναι καθόλου πρόσφατη έννοια και η διατύπωση «ιστορικά κατασκευασμένη έννοια» είναι χωρίς περιεχόμενο. Ο όρος πολίτης και πολιτική, προέρχεται από τους αρχαίους Έλληνες και ο σύγχρονος Έλληνας, δεν είναι καθόλου πλανημένος για το περιεχόμενο της πολιτικής. Την αντιλαμβάνεται ως καθημερινή δραστηριότητα και στάση ζωής, με την οποία στηρίζει τις απόψεις του.

    Επιπλέον, η πολιτική, στη δημοκρατική παράδοση, είναι κοινωνικός θεσμός, δηλαδή πολίτευμα και δε στηρίζεται σε νόμους, αλλά τους παράγει. Είναι η πρώτη κι ίσως η μόνη φορά στην ιστορία, που γίνεται αυτό, ενώ στο παρελθόν (θρησκευτικά καθεστώτα) και το μέλλον (ολιγαρχίες, μοναρχίες και φιλελεύθερα καθεστώτα), πάντα ο νόμος προηγείται του πολιτεύματος, το οποίο δεν θεωρείται απαραίτητο (όπως, πχ, στα θρησκευτικά καθεστώτα, ή στη σημερινή Αγγλία που δεν έχει σύνταγμα). Κατά τη γνώμη μου, η άποψη ότι «η δημοκρατία είναι μια ιστορικά κατασκευασμένη έννοια» δεν προκύπτει από τη δημοκρατική παράδοση, αλλά την ολιγαρχική, της Ευρώπης και προσπαθεί να υποτιμήσει την πολιτική και τους κοινωνικά γεννημένους θεσμούς, ώστε να τους υποβιβάσει, στον έλεγχο ενός ολιγαρχικού νόμου.

    Αρέσει σε 1 άτομο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s