Δύο χρόνια «πραξικόπημα»

coup

Σήμερα συμπληρώνονται δύο χρόνια από την διεξαγωγή του δημοψηφίσματος του 2015. Πιστεύουμε πως είναι χρήσιμο να κάνουμε μια μικρή ανακεφαλαίωση και να θυμηθούμε τι συνέβη τις πολιτικά «καυτές» εκείνες ημέρες.

Μετά από 40 περίπου χρόνια και για πρώτη φορά επί συγκεκριμένου θέματος κληθήκαμε να αποφασίσουμε εμείς, ως Έλληνες πολίτες, και όχι οι «αντιπρόσωποι» μας. Ήταν, δυστυχώς, ένα δημοψήφισμα «από επάνω» (plebiscite) και όχι ένα δημοψήφισμα το οποίο προκλήθηκε από τους πολίτες με συλλογή υπογραφών (referendum). Παρόλα αυτά ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία να δούμε τόσο το ποια ήταν η λαϊκή βούληση όσο αφορά τα προγράμματα λιτότητας, όσο και το πως λειτουργεί ο θεσμός των δημοψηφισμάτων, ακόμα και σε αυτή την δημοκρατικά αποδυναμωμένη και ανεπιθύμητη (με απόλυτα κριτήρια) μορφή του κρατικού (στην συγκεκριμένη περίπτωση κυβερνητικού) δημοψηφίσματος. Ας τα δούμε λοιπόν.

Επιθυμούσαν οι Έλληνες τις πολιτικές λιτότητας;

Η απάντηση είναι απλά ΟΧΙ. Μετά από πέντε χρόνια λιτότητας, με την κυβέρνηση να μην πιστεύει στο ΟΧΙ το οποίο υποστήριζε, σύσσωμη την αντιπολίτευση να μην επιθυμεί το δημοψήφισμα, τους εταίρους μας να δείχνουν ξεκάθαρα τον εκνευρισμό τους και την αντιδημοκρατικότητα τους φτάνοντας στο σημείο να κλείσουν ακόμα και τις τράπεζες, και τα ΜΜΕ να τρομοκρατούν χωρίς καμία αιδώ, οι Έλληνες πολίτες είπαν ένα μεγάλο, πολύ μεγάλο ΟΧΙ.

Πως λειτουργεί ο θεσμός των δημοψηφισμάτων;

Πολλοί θα ισχυριστούν πως το δημοψήφισμα απέτυχε αφού στην συνέχεια ο Τσίπρας ακύρωσε το αποτέλεσμα του. Δεν είναι όμως καθόλου έτσι. Αν σπάσουμε το θερμόμετρο επειδή έδειξε πως έχουμε υψηλό πυρετό αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση πως το θερμόμετρο απέτυχε να κάνει αυτό για το οποίο είναι σχεδιασμένο. Ο Ρουσσώ έχει γράψει για τις λαϊκές συνελεύσεις – έναν άλλο θεσμό της (άμεσης) δημοκρατίας – πως η κύρια λειτουργία τους είναι η ανάδειξη της λαϊκής βούλησης, αυτό ακριβώς ισχύει και για το δημοψήφισμα. Το δημοψήφισμα έκανε ακριβώς αυτό για το οποίο είναι σχεδιασμένο, ανέδειξε την λαϊκή βούληση και ως εκ τούτου ήταν απόλυτα επιτυχημένο.

Ένα άλλο σημαντικό – κατά πολλούς μακροχρόνια το σημαντικότερο – στοιχείο τόσο των λαϊκών συνελεύσεων όσο και των δημοψηφισμάτων είναι η (εκ-) παιδευτική τους λειτουργία. Η πραγματική δημοκρατία (αυτή που ΔΕΝ έχουμε) είναι ένα συνεχές σχολείο για όλους τους πολίτες και σε αυτό το σχολείο τα δημοψηφίσματα (ιδανικά ΜΟΝΟ πρωτοβουλίας πολιτών) είναι ένας από τους σπουδαιότερους «δασκάλους». Πως όμως μπορεί να λειτουργήσει εκπαιδευτικά ένα δημοψήφισμα όταν έχουμε μόνο μία εβδομάδα να ενημερωθούμε, συζητήσουμε, σκεφτούμε και τέλος αποφασίσουμε; Γενικά αυτό είναι αλήθεια. Χρειαζόμαστε χρόνο για όλα τα παραπάνω και αυτό είναι το μοναδικό μειονέκτημα (αν είναι πράγματι μειονέκτημα) της δημοκρατίας, οι διαδικασίες της είναι και πρέπει να είναι αργές. Βέβαια, στην συγκεκριμένη περίπτωση αυτό δεν ισχύει απόλυτα. Οι Έλληνες συζητούσαν για τουλάχιστον 5 χρόνια τις πολιτικές λιτότητας, δεν ήταν κάτι νέο για αυτούς, είχαν αποκρυσταλλώσει το τι ήθελαν και αυτό αποδεικνύεται αδιαμφισβήτητα από το αποτέλεσμα αν θυμηθούμε ξανά το απαράδεκτο κλίμα τρομοκρατίας που είχε δημιουργηθεί από την πολιτική (και όχι) μόνο ελίτ.

Μία άλλη τρομερά μεγάλη δύναμη του θεσμού είναι η ικανότητα του να «ξεσκεπάζει»  τους πάντες και τα πάντα. Εδώ το διακύβευμα δεν είναι γενικό όπως είναι στις εκλογές. Δεν διαλέγουμε (το μη χείρον βέλτιστο) κυβερνητικό σχήμα. Επιλέγουμε για ένα συγκεκριμένο θέμα με ένα ΝΑΙ ή ένα ΟΧΙ και πρέπει όλοι να πάρουν μία ξεκάθαρη θέση. Οι ομηρικοί καυγάδες στα τηλεοπτικά πάνελ, η μεροληπτική σε κακουργηματικό βαθμό παρουσίαση θέσεων και συγκεντρώσεων από τα διαπλεκόμενα ΜΜΕ, η χρησιμοποίηση πολιτικά νεκρών ατόμων υπέρ του ΝΑΙ, η εναντίωση του συνόλου της αντιπολίτευσης στην πρόταση διεξαγωγής δημοψηφίσματος, η άρνηση του αποτελέσματος από σύσσωμο τον πολιτικό κόσμο την αμέσως επόμενη ημέρα, δεν αφήνουν καμία αμφιβολία στον οποιονδήποτε στοιχειωδώς αντικειμενικό πολίτη για το προβληματικό και βαθύτατα αντιδημοκρατικό πολιτικό μας σύστημα. Τι ποιο σημαντικό θα μπορούσε να αναδείξει το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου του 2015;

Άλλα συμπεράσματα και σκέψεις

Τα κρατικά δημοψηφίσματα (δημοψηφίσματα από επάνω ή plebiscites) δεν είναι εργαλεία της (άμεσης) δημοκρατίας. Παρόλα αυτά, ακόμα και αυτά είναι συνήθως ανεπιθύμητα από τις πολιτικές ελίτ αφού συχνά τα αποτελέσματα τους δεν είναι αυτά που επιθυμούν. Το ελληνικό παράδειγμα είναι η επιτομή της παραπάνω πρότασης. Μία κυβέρνηση (ή μάλλον ένας πρωθυπουργός) που ήταν έτοιμη να παραδοθεί άνευ όρων επέλεξε να παίξει με την φωτιά και φυσικά κάηκε. Το ΟΧΙ, το οποίο με τόσο θράσος έλεγαν ότι υποστηρίζουν, ήταν κατά πολύ ηχηρότερο από αυτό το οποίο πίστευαν και τους ανάγκασε να αποκαλύψουν μπροστά στα έκπληκτα μάτια τόσο των Ελλήνων όσο και του υπόλοιπου κόσμου της βαθύτατη και ντροπιαστική για όλους μας αντιδημοκρατικότητα τους.  Πλέον ήταν φανερό σε όλους πως «κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας».

Τα τέσσερα (1,2,3 και 4) μικρά ντοκιμαντέρ με τίτλο This is a coup (Αυτό είναι ένα πραξικόπημα) περιγράφουν με ακρίβεια ό,τι ζήσαμε και συνεχίζουμε να ζούμε τα τελευταία χρόνια. Μια υποχώρηση του κοινοβουλευτισμού απέναντι στο «αόρατο χέρι των αγορών», μία μεταδημοκρατία που στην πραγματικότητα αποτελεί ένα συγκεκαλλυμένο πραξικόπημα. Για άλλη μια φορά η Γερμανία οδηγεί την Ευρώπη σε σκοτεινές εποχές με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να δέχονται μοιρολατρικά την απαξίωση του κοινοβουλευτισμού και της φιλελεύθερης «δημοκρατίας». Και πάλι οι πολιτικές ελίτ προτιμούν να αφήσουν τους πολίτες εκτός του πολιτικού γίγνεσθαι στην προσπάθεια τους να διατηρήσουν τα προνόμια τους. Η Ευρώπη ξαναζεί δυσοίωνες περιόδους του 20ου αιώνα με μόνη εξαίρεση, και πάλι, ένα μικρό περίκλειστο και μοναδικά δημοκρατικό κράτος.

Εν τέλει, γίνεται φανερό πως ο μόνος λογικός και ουσιαστικός δρόμος για μία ελεύθερη Ελλάδα είναι μία σταθερή πορεία προς την δημοκρατία. Σε μία τέτοια πορεία ο σημαντικότερος στόχος δεν μπορεί παρά να είναι τα δημοψηφίσματα πρωτοβουλίας πολιτών.

Advertisements
This entry was posted in Χωρίς κατηγορία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s