Δημοψήφισμα και συνταγματικά μαθήματα από τον Ισημερινό

Μία πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Alberto Acosta Espinosa στην οργάνωση Democracy International. Πως μπορεί να υπάρξει ένα Σύνταγμα από τους πολίτες; Τι μπορούμε να μάθουμε από τον Ισημερινό και τον τρόπο που δημιούργησαν το δικό τους Σύνταγμα; Θέλουν οι πολίτες να συμμετέχουν περισσότερο ενεργά και συνεχώς στην πολιτική ζωή; Τι οφείλει να κάνει η Ε.Ε. για τον εκδημοκρατισμό της;

7-alberto-acosta-espinosa

«Την Κυριακή 19 Φεβρουαρίου 2017 τα 12 εκατομμύρια ψηφοφόρων του Ισημερινού θα ζήσουν μία εξαιρετική εκλογική ημέρα. Εκτός από την εκλογή των μελών του Κοινοβουλίου και του νέου Προέδρου, θα πρέπει επίσης να ψηφίσουν σε ένα δημοψήφισμα το οποίο κάλεσε ο Πρόεδρος Κορρέα. Στο δημοψήφισμα αυτό θα αποφασίσουν για το αν θα επιτρέπεται στους εκλεγμένους πολιτικούς να διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία σε φορολογικούς παραδείσους. Είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε για όλα αυτά με τον Alberto Acosta Espinosa, υπουργό ενέργειας το 2007 και στενού φίλου στο παρελθόν του Προέδρου Κορρέα.   

Γιατί o Πρόεδρος Κορρέα προκύρηξε αυτό το προσωπικό δημοψήφισμα (plebiscite);

Λοιπόν, αρχικά αυτό ήταν μια καλή ιδέα. Οι πολιτικοί και οι κρατικοί αξιωματούχοι οι οποίοι έχουν μεταφέρει τα χρήματά τους σε φορολογικούς παραδείσους δεν θα πρέπει να κυβερνούν μια χώρα. Είναι ένα παράδειγμα προς αποφυγή, αφού δείχνει πως δεν έχουν εμπιστοσύνη στη χώρα τους. Ωστόσο, είναι μια εύλογη ερώτηση το γιατί ο Κορρέα αποφάσισε να προκηρύξει ένα προσωπικό δημοψήφισμα, εφόσον σε κάθε περίπτωση το Κοινοβούλιο θα πρέπει να υιοθετήσει μια νομοθετική πρόταση σχετικά με το παραπάνω. Το πολιτικό κόμμα του Προέδρου Κορρέα (Alianza País) διαθέτει περισσότερες από 100 από τις 137 έδρες του Κοινοβουλίου. Ως εκ τούτου, θα μπορούσε να προχωρήσει σε αυτή την μεταρρύθμιση χωρίς την διενέργεια δημοψηφίσματος, απλά φέρνοντάς την ως πρόταση νόμου.

Πόσο καλά ενημερωμένοι είναι οι πολίτες σχετικά με πρόταση αυτή;

Πολύ λίγο. Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα δεν μπορούσες να βρεις οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με την πρόταση στο δικτυακό τόπο του Εθνικού Εκλογικού Συμβουλίου. Για πρώτη φορά άκουσα για το δημοψήφισμα την 1η Φεβρουαρίου, ενώ ήμουν σε ένα ταξί. Ήταν μία πολύ σύντομη ραδιοφωνική διαφήμιση, ενώ είναι σπάνιο να ακούσει κανείς κάτι για αυτό το δημοψήφισμα.

 Πώς εξηγείτε αυτή την έλλειψη πληροφόρησης;

Είναι απλό, οι πραγματικές συνθήκες ορίζουν και το παιχνίδι. Φανταστείτε έναν εισαγγελέα στο Εκουαδόρ ο οποίος έχει κάποια περιουσιακά του στοιχεία σε έναν φορολογικό παράδεισο και ταυτόχρονα αποτελεί μέρος του ευρύτερου κύκλου του Προέδρου της Δημοκρατίας. Έτσι δεν επιθυμεί να ανοίξει ο δημόσιος διάλογος και ταυτόχρονα δεν θέλει να φέρει τα χρήματα του πίσω στον Ισημερινό. Και πάλι καταλήγουμε στο ερώτημα του τι επιθυμεί ο Πρόεδρος Κορρέα με αυτό το δημοψήφισμα, κάτι το οποίο είναι ιδιαίτερα δύσκολο να απαντηθεί.

Μήπως πρόεδρος Κορρέα έκανε ένα λάθος να προκηρύξει το δημοψήφισμα;

Ο Κορρέα συνειδητοποίησε πολύ αργά ότι οι πολίτες θα ψηφίσουν για αυτόν, ως άνθρωπο που έκανε συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές και τα επιτεύγματά του και όχι για το ίδιο το θέμα. Ένα προσωπικό δημοψήφισμα (plebiscite) σχεδόν πάντα λειτουργεί με αυτό τον τρόπο. Τώρα ο πρόεδρος Κορρέα θέλει να αποφύγει κάτι τέτοιο.

Το Σύνταγμα του Ισημερινού παρέχει δύο μορφές άμεσης δημοκρατίας. Το προσωπικό δημοψήφισμα (plebiscite) και δημοψηφίσματα πρωτοβουλίας πολιτών (citizens initiative). Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 20 ετών υπήρξαν 25 προσωπικά δημοψηφίσματα και μόλις μία πρωτοβουλία πολιτών. Γιατί πιστεύετε πως υπάρχει αυτή η διαφορά;

Η κυβέρνηση νιώθει ιδιαίτερα νευρική όταν οι πολίτες παίρνουν οι ίδιοι τις αποφάσεις. Η σημερινή κυβέρνηση του Ισημερινού πήρε την εξουσία ως αποτέλεσμα των διαδηλώσεων ενάντια στη νεοφιλελεύθερη πολιτική. Μετά την εκλογή του ο Πρόεδρος Κορρέα αύξησε με συστηματικό τρόπο την ισχύ του.  Τώρα δεν επιθυμεί να χάσει αυτή την δύναμη.

Την Κυριακή θα διεξαχθούν επίσης και βουλευτικές εκλογές. Το Σύνταγμα του Ισημερινού προβλέπει ότι οι άνδρες και οι γυναίκες υποψήφιοι πρέπει εναλλάσσονται μεταξύ τους στις λίστες των πολιτικών κομμάτων. Μπορεί αυτό το σύστημα ποσόστωσης να λειτουργήσει στην πράξη;

Αυτό το σύστημα λειτουργεί κατ’ αρχήν. Οδήγησε σε μια πιο ισορροπημένη αναλογία γυναικών και ανδρών στο Κοινοβούλιο. Αλλά όταν πρόκειται για την ισότητα των φύλων η κοινωνία του Εκουαδόρ έχει ακόμα πολύ δρόμο να διανύσει. Για παράδειγμα, δεν είναι δυνατόν ακόμα να έχουμε μια κοινοβουλευτική συζήτηση για την άμβλωση μετά από τον βιασμό μίας γυναίκας. Ο Πρόεδρος είναι ενάντιος σε μια τέτοια συζήτηση.

Ήσασταν Πρόεδρος της Συνταγματικής Συνέλευσης του 2007 και 2008. Το Σύνταγμα του Εκουαδόρ έχει ένα άρθρο σχετικό με τους θεσμούς της άμεσης δημοκρατίας. Πώς συνέβη αυτό;  

Στο σύνολο του το Σύνταγμα του Ισημερινού ήταν ένα έργο συμμετοχικής δημοκρατίας. Η συνέλευση πραγματοποίησε τις συνεδρίες της στο Μοντεκρίστι, μια μικρή πόλη κοντά στις ακτές του Ισημερινού. Το Montecristi έχει περίπου 20.000 κατοίκους. Ωστόσο, 150.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν εκεί για να επεξεργαστούν το Σύνταγμα. Αυτοί οι άνθρωποι απαίτησαν ισχυρά δικαιώματα συμμετοχής των πολιτών. Και τα προηγούμενα συντάγματα παρείχαν δικαιώματα συμμετοχής. Ωστόσο, για τους περισσότερους ανθρώπους τα δικαιώματα αυτά ήταν πολύ αδύναμα. Ήταν σχεδόν αδύνατο να χρησιμοποιηθούν στην πράξη. Για τον λόγο αυτό οι πολίτες του Εκουαδόρ ανάγκασαν τον προκάτοχο του Κορρέα να παραιτηθεί από το αξίωμά του.

Η οργάνωση Democracy International απαιτεί ένα ευρωπαϊκό συνέδριο το οποίο θα συντάξει μια νέα Ευρωπαϊκή Συνθήκη. Από την δική σας εμπειρία ποια είναι η συμβουλή σας για μια νέα συνταγματική συνέλευση για την Ευρώπη;

Μια συνταγματική συνέλευση χρειάζεται ισχυρή συμμετοχή των πολιτών. Ανέφερα το παράδειγμα της συνταγματικής συνέλευσης του Ισημερινού στο Μοντεκρίστι η οποία συγκέντρωσε 150.000 πολίτες. Επιπλέον, δέκα συνταγματικές συνελεύσεις είχαν ταξιδέψει στη χώρα για να ζητήσουν από τους ανθρώπους να εκφράσουν άμεσα τις προσδοκίες τους. Ναι, αυτό είναι κάτι που μπορεί να διδαχθεί η Ευρώπη από τον Ισημερινό. Να ζητήσεις από τους ανθρώπους να εκφράσουν τις προκλήσεις και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στον μέρος που ζούνε. Στην Ευρώπη αυτό μπορεί να είναι μέρη όπως η Νάπολη ή η Αθήνα. Το να συναντήσεις τους ανθρώπους στο μέρος που ζουν είναι εντελώς διαφορετικό από το να κάνεις πολιτική μόνο στις Βρυξέλλες. Η Ευρώπη χρειάζεται ένα νέο Σύνταγμα για τους ανθρώπους και όχι για τις χρηματοπιστωτικές αγορές.»

7-2017-02-16-acosta-2-beschn

Συνέντευξη από την Cora Pfafferott κατά την διάρκεια του συνεδρίου «Reclaim Democracy» στις 3 Φεβρουαρίου 2017 στην Βασιλεία της Ελβετίας.

Advertisements
This entry was posted in Χωρίς κατηγορία. Bookmark the permalink.

Μία απάντηση στο Δημοψήφισμα και συνταγματικά μαθήματα από τον Ισημερινό

  1. Παράθεμα: Δημοψήφισμα και συνταγματικά μαθήματα από τον Ισημερινό

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s