Η Συνταγματική αναθεώρηση και ο ρόλος των πολιτών.

case-of-iceland-icelandic-constitutional-reform-3-638

Μόλις λίγες μέρες έχουν περάσει από την αρχική εκδήλωση της βούλησης της κυβέρνησης να ανοίξει το ζήτημα της συνταγματικής αναθεώρησης και για μια ακόμη φορά εμφανίζονται επίκαιρα τα λόγια του Κ. Καστοριάδη:

Η ιδέα ενός μη αναθεωρήσιμου Συντάγματος είναι παράλογη τόσο από λογικής απόψεως όσο και σε επίπεδο γεγονότων. Όπως δε μπορείτε να εμποδίσετε τους Ελβετούς να περιορίσουν με δημοψήφισμα την είσοδο των μεταναστών στη χώρα, έτσι δε θα μπορέσετε ποτέ να εμποδίσετε το λαό να πει, μια μέρα – αναφέρω επίτηδες κάτι γελοίο – ότι «Όλα τα άτομα με ύψος κάτω του 1,60 και άνω του 1,90 στερούνται του εκλογικού δικαιώματος». Δεδομένου ότι θα αποτελούσαν την απόλυτη πλειοψηφία, θα μπορούσαν πολύ εύκολα να ψηφίσουν μια τέτοια διάταξη. Τί θα κάνετε; Εγώ θα ήμουν αντίθετος και θα πολεμούσα μέχρι θανάτου ενάντια σε αυτή τη διάταξη, προσπαθώντας να κινητοποιήσω τους ανθρώπους εναντίον της. Αν δέχεστε την αρχή της πλειοψηφίας, δέχεστε επίσης, αναγκαστικά, ότι, παρ’ όλες τις εγγυήσεις, υπάρχει πάντοτε το ενδεχόμενο οι άνθρωποι να τρελαθούν και να κάνουν αυτό ή το άλλο.” (Κορνήλιος Καστοριάδης)

Αυτό που προκύπτει – ως μια λογική σειρά εκτιμήσεων και ενδεχομένων – από τον παραπάνω συλλογισμό, θα έπρεπε να είναι αυτονόητο.  Η αλήθεια όμως είναι πως για το πολιτικό μας σύστημα ή δεν είναι καθόλου αυτονόητο ή μάλλον δεν θέλει να είναι.

Το ελληνικό Σύνταγμα ήταν και παραμένει στα χέρια μιας ελάχιστης και περιορισμένης (ακόμη και σε επίπεδο βαθύτητας και ευρύτητας πολιτικής σκέψης) ολιγαρχικής ειδικοκρατίας.  Είναι με άλλα λόγια οι ολίγοι ειδικοί (σχεδόν πάντα οι ίδιοι) εκείνοι οι οποίοι είναι και οι μόνοι που μπορούν να αποφανθούν περί του Συντάγματος. Τα βασικά επιχειρήματα των πολιτικών κομμάτων σε στενή συνεργασία με τους ειδικούς συνταγματολόγους είναι χιλιοειπωμένα και το νόημά τους στο πέρασμα του μεταπολιτευτικού χρόνου παραμένει αναλλοίωτο. Μερικά από αυτά τα επιχειρήματα είναι και τα παρακάτω:

  1. Οι πολίτες δεν γνωρίζουν, αυτό το κείμενο είναι πολύ σύνθετο και δύσκολα ερμηνεύεται από τους απλούς (ανίκανους πολίτες) υπηκόους – ψηφοφόρους.

  2. Οι πολίτες είναι ανεύθυνοι, αυτό είναι πολύ μεγάλο ζήτημα για να αφεθεί στην βούληση του όχλου που είναι έρμαιο των παθών και του θυμικoύ του (δηλαδή στην είσοδο των μαζών στην πολιτική σκηνή, αυτών που στην ουσία είναι ταγμένοι απλά να ψηφίζουν και να νομιμοποιούν τις παραβάσεις και τις καταχρήσεις ακόμη και του ίδιου του υπάρχοντος Συντάγματος).
  1. Είναι ένα κείμενο τυπικό και αυστηρό σε ό,τι αφορά στην αναθεώρησή του, είναι με άλλα λόγια προστατευμένο σαν ευαγγέλιο (η πολιτειότητα εδώ γίνεται θρησκεία. Έτσι επιβάλλεται η θεοποίηση ενός κειμένου σε μια πολιτεία στην οποία – για τους ολιγάρχες – ο χρόνος πλέον δεν κυλά και η κοινωνία δεν αλλάζει ώστε να απαιτήσει αλλαγές και προσαρμογές).
  1. Τελικώς το πρόβλημα είναι η λειτουργία του πολιτικού συστήματος και όχι οι υπάρχουσες συνταγματικές ρυθμίσεις δήλωσαν προσφάτως οι 53 του ΣΥΡΙΖΑ. (περιορισμός του ζητήματος τελικά στην παράταση και επομένως στη διαιώνιση της μη λύσης που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των πολιτικών, των συνεργατών τους και των οικονομικών παραγόντων)
  1. Στο Σύνταγμά μας το μόνο ουσιαστικό πρόβλημα είναι αυτό που συνδέεται ευθέως με την ποινική ευθύνη των υπουργών δήλωσαν επίσης οι 53 (αυτή η δήλωση συνιστά μια απροκάλυπτη, προκλητική και δόλια αποφυγή της ουσίας του ζητήματος που δεν είναι απλά μια αόριστη ποινική ευθύνη, διότι η ουσία βρίσκεται στη συνταγματική θέσπιση μόνιμου και αυστηρού ελέγχου από τους πολίτες όπως για παράδειγμα μέσω του δημοψηφίσματος ΑΝΑΚΛΗΣΗΣ ΑΙΡΕΤΟΥ).                                                                                                                                        
  2. Το Σύνταγμα προστατεύει τα ανθρώπινα δικαιώματα τα οποία οι πολίτες δεν είναι σε θέση να προστατέψουν (από τι ακριβώς δεν μας εξηγείται. Από τον επερχόμενο κίνδυνο της «τυραννίας της πλειοψηφίας» ίσως;) Η αλήθεια είναι ότι τις ατομικές ελευθερίες και τα δικαιώματα δεν τις εγγυώνται οι αντιπρόσωποι και τα κόμματά τους, αλλά οι ίδιες οι κοινωνίες. Αν για παράδειγμα στη Γαλλία η επαναφορά της δουλείας είναι σήμερα αδύνατη ή ιδιαίτερα απίθανη – καθώς τίποτα δεν είναι αδύνατο -, αυτό δε συμβαίνει επειδή το λέει το Σύνταγμα. Αυτό συμβαίνει, αντίθετα, επειδή γνωρίζουμε ότι αν προτεινόταν να επανέλθει η δουλεία, η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων θα ήταν έτοιμη να πολεμήσει προκειμένου να την εμποδίσει. Επομένως είναι οι πολίτες αυτοί που συμμετέχοντας ενεργά, αγωνίζονται και καθορίζουν αλλά και εγγυώνται τα δικαιώματα του ανθρώπου.

crowdsourcing-constitution.jpg

Αυτό που θα έπρεπε να έχουμε ως πολίτες κατά νου είναι:

  1. H σχεδόν ανύπαρκτη πλέον σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολιτικούς και στην πλειοψηφία της κοινωνίας, γεγονός που κάνει επιτακτική την ανάγκη συμμετοχής, επέμβασης και ανάληψης της ευθύνης από τους πολίτες. Με άλλα λόγια θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι το Σύνταγμά μας μπορεί να γίνει και πολύ πιο ανεπαρκές από ό,τι είναι σήμερα (όχι απλά να διαιωνιστεί λοιπόν αυτή του η ανεπάρκεια, αλλά και να διευρυνθεί), αν αφεθεί στα χέρια των πολιτικών και του στενού κύκλου των ειδικών που τους πλαισιώνουν.
  2. Το γεγονός ότι το Σύνταγμα είναι ένα αμιγώς πολιτικό κείμενο. Αποτελεί μια ρητή συμφωνία που αφορά, καθορίζει και διέπει ολόκληρη την κοινωνία. Είναι επομένως η ίδια η κοινωνία που πρέπει να έχει τον πρώτο αλλά και τον τελευταίο λόγο σε ένα κείμενο που θα κληθεί να τηρήσει μέσα από τη ίδια τη συμμετοχή της στη σύνταξή του.

Η κοινωνία επομένως πρέπει να ενεργοποιηθεί και να δράσει άμεσα με βασικούς στόχους:

Α. Tην πίεση προς όλες τις κατευθύνσεις για συμμετοχική διαβούλευση των πολιτών με διάλογο μέσα στην κοινωνία σε ό,τι αφορά προτάσεις και ιδέες (που θα επιδιώκουν την εναρμόνιση και όχι τη σύγκρουση ) για ένα νέο ευρηματικό και λειτουργικό Σύνταγμα που θα επικυρώσουν οι πολίτες με δημοψήφισμα.

Β. Την αναβάθμιση στη συνείδηση των πολιτών μιας εκ των βασικών δημοκρατικών αρχών: ότι δεν παραχωρούμε σε κανέναν το δικαίωμα να αποφασίζει για εμάς χωρίς εμάς, ούτε για το Σύνταγμά μας, ούτε για οποιαδήποτε άλλο ζήτημα, καθώς τελικώς εμείς θα κληθούμε να υποστούμε τις όποιες συνέπειες.

Το δικαίωμα στον ουσιώδη αγώνα για δημοκρατία είναι θεμελιώδες για κάθε κοινωνία και συνιστά όχι μόνο επιτακτική ανάγκη, αλλά αποτελεί ατομικό και συλλογικό καθήκον.

Γιώργος Κουτσαντώνης

Advertisements
This entry was posted in Χωρίς κατηγορία and tagged , . Bookmark the permalink.

Μία απάντηση στο Η Συνταγματική αναθεώρηση και ο ρόλος των πολιτών.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s