Πολίτες ή θεατές;

Ο λαός είχε γίνει κύριος των πάντων και έλεγχε τα πάντα με ψηφίσματα και δικαστήρια, στα οποία η ανώτατη εξουσία βρισκόταν στον λαό, γιατί ακόμη και η νομοθετική δικαιοδοσία της βουλής είχε περάσει στα χέρια του λαού. Οι Αθηναίοι φαίνεται πως είχαν δίκιο να ακολουθούν αυτή την τακτική, γιατί είναι ευκολότερο να εξαγοράσεις τους λίγους αντί τους πολλούς, είτε με χρήματα είτε με παροχές.

Αριστοτέλης – Αθηναίων Πολιτεία (41)

Constitution_of_Athens_BL_Papyrus_131

Η Αριστοτελική Πολιτεία των Αθηναίων σε πάπυρο (αρ. 131) που εκτίθεται στην Βρετανική Βιβλιοθήκη

 

Συχνά ακούμε συμπολίτες μας να ισχυρίζονται πως τα δημοψηφίσματα εμπεριέχουν τον κίνδυνο να νομιμοποιηθούν θέσεις οι οποίες εκκινούν και εξυπηρετούν συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου (big money). Ναι, προφανώς υπάρχει αυτός ο κίνδυνος, αλλά και πάλι κάνουμε το λάθος (αν φυσικά δεν υπάρχει δόλος) να συγκρίνουμε την δημοκρατία και τους θεσμούς της με ένα τέλειο – και άρα μη υπαρκτό – πολίτευμα.

Αν οι οικονομικές ελίτ μπορούν να επηρεάσουν (μέσω της διαφήμισης, των ΜΜΕ, των συστημικών ακαδημαϊκών και “διανοούμενων” τους) όλους εμάς, το ερώτημα παραμένει: που και πως μπορούν να το κάνουν ευκολότερα; Σε μια κοινωνία που αποφασίζουν οι λίγοι, ή σε μια κοινωνία που αποφασίζουν όλοι ή τουλάχιστον όσοι επιθυμούν να πάρουν μέρος στην λήψη της απόφασης;

Ακόμα και αν δεν το είχε επισημάνει ο Αριστοτέλης κάποιες χιλιάδες χρόνια πριν, ή δεν το είχε αποδείξει με δεδομένα ο Matsusaka στο σπουδαίο βιβλίο του For the Many or the Few, δεν είναι η παραπάνω θέση, απλά κοινή λογική; Μπορεί να είναι ευκολότερο για κάποιον να πιέσει, δωροδοκήσει, τρομοκρατήσει ή ακόμα και να πείσει αν θέλετε κάποιες δεκάδες ανθρώπους ή μια ολόκληρη κοινωνία; Σε αυτό το “να πείσει” κρύβεται και το μοναδικό μειονέκτημα της δημοκρατίας απέναντι στα άλλα, κάποια μορφής, ολιγαρχικά πολιτικά συστήματα. Η δημοκρατία είναι αργή. Είναι όμως αυτό, τελικά, ένα μειονέκτημα;

Advertisements
This entry was posted in Χωρίς κατηγορία and tagged , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s