Λάθη, λάθη, λάθη….

01.Oligarchy _ 2 small.jpg

Εμφανίσθηκε στο διαδίκτυο ένα κείμενο του Παναγιώτη Ιωακειμίδη σχετικά με την πιθανότητα διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Και σε αυτό βλέπουμε ένα συμπολίτη μας να κάνει παραδοχές οι οποίες υπό δημοκρατικό πρίσμα δεν μπορούν παρά να θεωρηθούν απαράδεκτες. Επειδή πολλές από τις θέσεις του ακούγονται συχνά (ευτυχώς από άτομα με ξεκάθαρα αντι-δημοκρατικό προσανατολισμό) είναι καλό να ξεκαθαρίσουμε (και πάλι…) κάποια βασικά, πολύ βασικά πράγματα όσο αφορά την δημοκρατία.

Καταρχάς, βλέπουμε να γίνεται αναφορά δύο φορές στο κείμενο σε ένα ανύπαρκτο πολιτικό σύστημα: την αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Πρέπει κάποια στιγμή να κατανοήσουμε πως δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Πρόκειται για μία δόλια κατασκευή προκειμένου να αποπροσανατολίσουμε τους πολίτες και να καταλογίσουμε στην (πραγματική) δημοκρατία προβλήματα που δεν είναι δικά της. Μπορούμε και πρέπει φυσικά να μιλάμε για πολιτείες (republic), κοινοβουλευτικά ή και αντιπροσωπευτικά πολιτικά συστήματα κ.ο.κ. αλλά όχι για αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Ακόμα και η Ελβετία, η οποία αποτελεί μακράν την περισσότερο δημοκρατική χώρα του πλανήτη μας, δεν απολαμβάνει μία αμιγή δημοκρατία. Το πολιτικό της σύστημα είναι ένα μικτό σύστημα ασθενούς αντιπροσώπευσης και ισχυρής δημοκρατίας και ακριβώς έτσι το χαρακτηρίζουν, μικτό σύστημα και όχι αντιπροσωπευτική δημοκρατία.

Στην συνέχεια επαναλαμβάνεται η θέση της αντισυνταγματικότητας της άμεσης συμμετοχής των πολιτών (έστω και μόνο για να επικυρώσουν αλλαγές που έχουν προταθεί από την πολιτική ελίτ) στην αλλαγή του συντάγματος. Χρησιμοποιεί τα λόγια ενός ιδιαίτερα και δικαιολογημένα αντιδημοφιλή πολιτικού και συνταγματολόγου ο οποίος είναι γνωστός για τα μη δημοκρατικά του αισθήματα. Φτάνει μάλιστα στο σημείο να επαναλάβει τα γνωστά περί «συνταγματικού λαϊκισμού». Το να επικυρώνουν οι πολίτες το Σύνταγμα της χώρας τους είναι λοιπόν, για κάποιους, λαϊκισμός! Μόνο που αυτό ακριβώς ισχύει στην Ελβετία, σχεδόν σε όλες  πολιτείες των Η.Π.Α. (πλην μόνο του Ντέλαγουεαρ) και σε μία πλειάδα άλλων χωρών. Αντίθετα, εδώ θα πρέπει να «προστατεύσουμε» το Σύνταγμα από τους πολίτες, εμποδίζοντας τους να συμμετέχουν στην διαδικασία συγγραφής και επικύρωσης του.

Βλέπουμε στα παραπάνω μια ξεκάθαρα ολιγαρχική οπτική που μας λέει πως δεν θα πρέπει το Σύνταγμα να υπηρετεί τον λαό, αλλά το ακριβώς αντίθετο. Το Σύνταγμα παρουσιάζεται σαν θρησκευτικό κείμενο, με θεϊκή προέλευση, για το οποίο έχουμε ανάγκη τους συνταγματολόγους για να το ερμηνεύσουν και κυρίως για να χαράξουν τις όποιες αλλαγές σε αυτό, όταν το πολιτικό προσωπικό θεωρήσει πως αυτό θα πρέπει να αναθεωρηθεί. Ο συγγραφέας κρούει στην συνέχεια τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με το πόσο επικίνδυνα μπορούν να αποδειχθούν τα δημοψηφίσματα για τους «κοινοβουλευτικούς, δημοκρατικούς θεσμούς». Όσο αφορά το πρώτο σκέλος θεσμών (κοινοβουλευτικών) έχει εν μέρει δίκιο. Όταν το κοινοβούλιο δρα και λειτουργεί ενάντια στην βούληση των πολιτών, οι τελευταίοι μπορούν μέσω των δημοψηφισμάτων δικής τους πρωτοβουλίας να ακυρώσουν τις επιλογές του κοινοβουλίου. Όντως λοιπόν, τα δημοψηφίσματα πρωτοβουλίας πολιτών είναι ανεπιθύμητα από τα μέλη του κοινοβουλίου αλλά μόνο όταν αυτοί δεν λειτουργούν ως αντιπρόσωποι μας, όπως θα όφειλαν. Ταυτόχρονα είναι ευεργετικά για όλους εμάς, τους Έλληνες πολίτες και την πραγματική δημοκρατία.

Στην συνέχεια έχουμε ακόμα μία λογική ακροβασία μέσω του ισχυρισμού πως «….ελάχιστα θέματα είναι επιδεκτικά μιας δημοψηφισματικής απάντησης ενός «ναι» ή «όχι» με στοιχειώδη ορθολογικά κριτήρια. Με την αναγκαία γνώση για υπεύθυνες αποφάσεις.» Εδώ πλέον καταρρέουν και τα τελευταία προσχήματα. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κανένα πολιτικό ζήτημα το οποίο να μην επιδέχεται την απάντηση ενός ναι ή ενός όχι. Το τι ακριβώς σημαίνει «στοιχειώδη ορθολογικά κριτήρια» και «αναγκαία γνώση για υπεύθυνες αποφάσεις» θυμίζει ρητορικές προηγούμενων αιώνων (διαβάστε οπωσδήποτε το βιβλίο του Χίρσμαν) και προσπαθεί να μας πάει πίσω σε προ-κοινοβουλευτικές και προ-αντιπροσωπευτικές (στο όποιο βαθμό αντιπροσωπευτικότητας) εποχές. Τελικά φαίνεται πως ο Ιωακειμίδης ελάχιστα ενδιαφέρεται για όσα διατείνεται πως υποστηρίζει.

Η συνέχεια σε επόμενο κείμενο.

Βουρλής Πέτρος

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , , | Σχολιάστε

Οι αρχαίοι Έλληνες θα αναγνώριζαν στα πολιτικά μας συστήματα ολιγαρχίες και όχι δημοκρατίες.

13.Constitution-of-the-Athenians-in-the-4th-century-BC

Εικόνα: το πολιτικό σύστημα της αρχαίας Αθήνας (με υψηλότερη ανάλυση εδώ)

Πως θα έβλεπαν οι αρχαίοι Έλληνες τις σύγχρονες δημοκρατίες; Τι σχέση έχουν τα πολιτικά συστήματα στα οποία ζούμε με την ουσία της αρχαίας δημοκρατίας;

Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Paul  Cartledge, συγγραφέα πολλών βιβλίων σχετικά με την αρχαία Ελλάδα.

Ας δούμε λοιπόν τι μας λέει.

«Οφείλουμε στους αρχαίους Έλληνες πολλά και σίγουρα το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού πολιτικού λεξιλογίου μας. Από την αναρχία και τη δημοκρατία μέχρι την ίδια την πολιτική. Όμως η δική τους και η δική μας πολιτική είναι δύο πολύ διαφορετικά πράγματα. Για έναν δημοκρατικό αρχαίο Έλληνα (οποιασδήποτε απόχρωσης), όλα τα σύγχρονα δημοκρατικά μας συστήματα θα φάνταζαν ως «ολιγαρχίες». Με την λέξη ολιγαρχία εννοώ τον έλεγχο από και υπέρ των λίγων, σε αντίθεση με την ισχύ και την δυνατότητα ελέγχου από τον λαό ή τους πολλούς.

Αυτό ισχύει ακόμη και αν – ή ίσως ακριβώς επειδή –  οι λίγοι εκλέγονται από και για να υπηρετήσουν τον λαό. Στην αρχαία Ελλάδα οι εκλογές θεωρούνταν εγγενώς ολιγαρχικές ως διαδικασία. Ευνοούσαν συστηματικά  τους λίγους –  και, ειδικότερα τους λίγους εξαιρετικά πλούσιους πολίτες – ή «ολιγάρχες» όπως τους αποκαλούμε σήμερα.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισμένες σημαντικές ομοιότητες μεταξύ της αρχαίας και της σύγχρονης πολιτικής σκέψης. Για παράδειγμα, τόσο για τους αρχαίους όσο και για τους σύγχρονους δημοκράτες, η ελευθερία και η ισότητα είναι ουσιώδεις καταστάσεις, οι οποίες αποτελούν βασικές πολιτικές αξίες. Ωστόσο, η ελευθερία ενός αρχαίου Έλληνα δημοκράτη δεν σήμαινε απλά την ελευθερία συμμετοχής στην πολιτική διαδικασία, αλλά και την μη δουλοποίηση του, τον υποβιβασμό του σε πραγματικό δούλο.

Ακόμα, η ελευθερία συμμετοχής ενός αρχαίου Έλληνα δεν περιοριζόταν σε ένα είδος σποραδικών Σατουρναλίων, αυτό δηλαδή που εμείς θεωρούμε ως την βασική λειτουργία της δημοκρατίας, μια προσωρινή ανταλλαγή ρόλων μεταξύ των πολιτικά κυρίαρχων και των πολιτικά υπόδουλων, η οποία λαμβάνει χώρα κάθε φορά που καλούμαστε να συμμετέχουμε σε γενικές ή τοπικές εκλογές (ή δημοψηφίσματα). Αντίθετα, η ελευθερία του σήμαινε το πραγματικό διαμοίρασμα της πολιτικής δύναμης, την πολιτική ισχύ και εμπλοκή του σε καθημερινή βάση.

Τον 4ο αιώνα π.Χ., η δημοκρατική συνέλευση των Αθηναίων αριθμούσε περίπου  6.000 ενήλικες άνδρες και διεξαγόταν, κατά μέσο όρο, περίπου κάθε εννέα ημέρες. Ήταν μία κυβέρνηση των ίδιων των πολιτών μέσω της λαϊκής συνέλευσης, αλλά και το ισοδύναμο της διενέργειας δημοψηφίσματος επί σημαντικών ζητημάτων κάθε δεύτερη εβδομάδα.

Η ισότητα τότε και τώρα

Η ισότητα σήμερα είναι στην καλύτερη περίπτωση απλά μία χίμαιρα, τουλάχιστον από κοινωνικοοικονομική άποψη, αφού το πλουσιότερο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει όσο το υπόλοιπο 99%. Σε αυτό τον τομέα τα κατάφερναν πολύ καλύτερα στην αρχαία Ελλάδα και ιδιαίτερα στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία.

Τα στατιστικά στοιχεία λείπουν, οι αρχαίοι ήταν ακραία μη γραφειοκράτες και θεωρούσαν την άμεση προσωπική φορολογία ως μία προσβολή στα πολιτικά τους δικαιώματα. Έχει όμως ευλογοφανώς υποστηριχθεί πως στην Κλασσική Ελλάδα του 5ου και 4ου π.Χ. αιώνα, και κυρίως η Αθήνα, οι κοινωνίες ήταν συχνά πολυπληθείς και αστικοποιημένες, με ένα υψηλό ποσοστό του πληθυσμού τους να ζουν σε συνθήκες πάνω από μία κατάσταση απλής διαβίωσης, με το τελευταίο να μην αποτελεί μάλλον τον κανόνα για την Ελλάδα από εκείνη την εποχή και μετά, καθώς και στις περισσότερες από τις προ-μοντέρνες κοινωνίες.

Αυτό σημαίνει ότι η αρχαία Ελλάδα δεν μπορεί να μας δώσει ένα άμεσα μεταβιβάσιμο παράδειγμα δημοκρατικού μοντέλου, αφού στις ημέρες μας τείνουμε να υποστηρίζουμε την απόλυτη ισότητα όλων των πολιτών ή εν πάση  περιπτώσει των ενήλικων ψηφοφόρων, ανεξαρτήτως φύλου, και να μην πιστεύουμε στην εγκυρότητα ή την χρησιμότητα της υποδούλωσης των ανθρώπων.

Ωστόσο, υπάρχουν αρκετές αρχαίες δημοκρατικές αντιλήψεις και τεχνικές που φαίνονται εξαιρετικά ελκυστικές. Για παράδειγμα η χρήση της κλήρωσης, δηλαδή η τυχαία ανάδειξη των μελών ενός αντιπροσωπευτικού πολιτικού σώματος. Ή, η πρακτική του οστρακισμού, η οποία επέτρεπε στο σύνολο του πολιτικού σώματος να εξορίσει για μία δεκαετία οποιονδήποτε ήθελε, βάζοντας έτσι τέλος στην πολιτική του καριέρα.

Η σύγκριση, ή καλύτερα οι αντιθέσεις των δημοκρατιών μας με αυτές της αρχαίας Ελλάδας είναι χρήσιμες για την ανάδειξη του φαινομένου που αποκαλείται έρπουσα κρυπτο-ολιγαρχία εντός των δικών μας πολύ διαφορετικών (αντιπροσωπευτικών και όχι άμεσων) δημοκρατικών συστημάτων.

Το χειρότερο από όλα τα πιθανά συστήματα

Σήμερα είμαστε όλοι δημοκράτες, έτσι δεν είναι; Ή μήπως δεν είναι έτσι; Η απάντηση είναι όχι, αν λάβουμε υπόψη μας τα ακόλουθα πέντε ελαττώματα που είναι ενσωματωμένα σε όλα τα σύγχρονα πολιτικά συστήματα.

Έτσι, αυτή τη στιγμή, ήταν δυνατό για τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο να εμπλακούν σε έναν πόλεμο στο Ιράκ το 2003, παρόλο που ούτε ο Αμερικανός πρόεδρος Τζωρτζ Μπους ούτε ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Τόνι Μπλερ, έλαβαν οποιαδήποτε στιγμή την έγκριση για κάτι τέτοιο από την  πλειοψηφία των πολιτών τους.

Οι πολίτες στις «δημοκρατίες μας» περνούν το ένα πέμπτο του βίου της, κυβερνώμενοι από ένα κόμμα ή υποψήφιο διαφορετικά από το κόμμα ή τον υποψήφιο που οι περισσότεροι από αυτούς ψήφισαν στις τελευταίες εκλογές. Επιπλέον, οι εκλογές δεν είναι στην πραγματικότητα «ελεύθερες και δίκαιες». Σχεδόν πάντα κερδίζονται από την πλευρά που ξοδεύει τα περισσότερα χρήματα, και έτσι, λίγο ή πολύ, η όλη διαδικασία είναι διεφθαρμένη.

Όταν μιλάμε για εκλογική επικράτηση, κανένα κόμμα δεν έχει έρθει ποτέ στην εξουσία χωρίς (εμφανέστατα ιδιοτελώς) υποστήριξη της μίας ή της άλλη μορφής από μεγάλες εταιρείες. Και, αυτό είναι ίσως το πιο απογοητευτικό από όλους, η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων αποκλείεται συστηματικά από τη λήψη αποφάσεων μέσω της διαστρέβλωσης της ψήφου, τη χρηματοδότηση εκστρατειών και το δικαίωμα των εκλεγμένων αντιπροσώπων απλώς να αγνοήσουν την λαϊκή βούληση – χωρίς καμία επίπτωση για αυτούς – για οτιδήποτε συμβαίνει μεταξύ των εκλογών.

Με λίγα λόγια, το νόημα της δημοκρατίας φαίνεται να έχει μεταβληθεί, από κάτι που να μοιάζει με την «εξουσία των ανθρώπων» της αρχαίας Ελλάδας και έχει ταυτόχρονα χάσει το σκοπό της, ο οποίος ήταν η ανάδειξη αλλά και η υλοποίηση της λαϊκής βούλησης.

Κάποιος μπορεί να καταλάβει τι είχε ωθήσει τον Ουίνστον Τσόρτσιλ να περιγράφει κάποτε τη δημοκρατία ως το χειρότερο από όλα τα συστήματα διακυβέρνησης, εκτός από όλα τα υπόλοιπα. Αλλά αυτό δεν μπορεί να αποτελέσει έναν καλό λόγο για να συνεχίσουμε να αγνοούμε το ευρύτατα αναγνωρισμένο δημοκρατικό έλλειμμα των ημερών μας. Επιστροφή στο μέλλον λοιπόν, μαζί με τους δημοκράτες της αρχαίας Ελλάδας.»

 

 

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , , | 1 σχόλιο

Δάσκαλοι και πολιτική

12.Credit Sands School 2_crop

Ο πολιτικός λόγος πρέπει να αποενοχοποιηθεί και αυτό είναι φορτίο που πρέπει να σηκώσουν οι δάσκαλοι. Ο λόγος δεν είναι διχαστικός, οι άνθρωποι είναι. Και γίνονται διχαστικοί όταν πιστεύουν ότι αξίζουν περισσότερα από άλλους. Μία άποψη μπορεί να διατυπωθεί με διχαστικό και με μη διχαστικό τρόπο. Η στάση του ανθρώπου απέναντι στους συνανθρώπους του είναι που θα το καθορίσει.

Ο δάσκαλος είναι αυτός που πρέπει να διδάξει τον τρόπο εκφοράς του λόγου έτσι, ώστε να μπορεί ο μαθητής να καταπιάνεται ακόμα και με τα πιο λεπτά ζητήματα, όχι για να επιβληθεί αλλά για να συζητήσει, να αναζητήσει την αλήθεια με τη βοήθεια του συνομιλητή του. Να διατυπώνει απόψεις χωρίς να ταυτίζεται μ’ αυτές, όντας έτοιμος να τις αναθεωρήσει αν αποδειχτούν ελλιπείς, και να αναγνωρίζει στην κατηγορηματικότητα του συνομιλητή του την αδυναμία αποδοχής άλλων ενδεχομένως ορθότερων τοποθετήσεων. Να επιδιώκει την αντιπαράθεση γνωρίζοντας ότι η συλλογή αντεπιχειρημάτων είναι που επαληθεύουν έναν συλλογισμό, και να χρησιμοποιεί λόγο προτρεπτικό, τέτοιο που να κρατάει πάντα ανοιχτό το ενδεχόμενο της συμφωνίας που είναι και ο σκοπός της συζήτησης.

Η σχέση λόγου-ανθρώπου είναι αμφίδρομη. Ο λόγος διαμορφώνει τον άνθρωπο και ο άνθρωπος φέρει λόγο ανάλογο. Ο δάσκαλος έχει τη δυνατότητα να βγάλει μαθητές που να διδάσκουν τον ορθό πολιτικό λόγο στους μεγαλύτερούς τους. Και που αν δεν βρουν την πρέπουσα ανταπόκριση θα διεκδικήσουν και θα πάρουν ευθύνες με τη σιγουριά της εξέτασης και απόρριψης των προηγουμένων. Ο ορθός πολιτικός λόγος ενισχύει την κοινωνία. Περιθωριοποιεί τις διχαστικές τάσεις και θεμελιώνει την αντίληψη της πορείας του συνόλου ως ένα.

Όλα τα παραπάνω είναι που δεν θέλουν οι πολιτικοί μας σήμερα γιατί έχουν βασίσει την ύπαρξή τους στον διχασμό. Φίλοι δάσκαλοι, αν θέλετε να αντισταθείτε, αυτά να κάνετε.

Μαντζαρίδης Θωμάς

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , | Σχολιάστε

Σύνταγμα, άρθρο πρώτο

6.participation

Το σύνταγμα δεν ορίζει ποιος έχει την εξουσία, την εξουσία την έχουν οι πιο δυνατοί. Το σύνταγμα το δίνουν αυτοί που έχουν την εξουσία στους άλλους. Αν μπορούσαν να μην έδιναν σύνταγμα και κάθε φορά να αποφάσιζαν τι επιτρέπεται και τι όχι θα το έκαναν έτσι. Το σύνταγμα τους βολεύει ως αντικατάστατο της βίας που θα ασκούσαν αν οι διαφορές δεν λύνονταν πάνω σε ένα κείμενο αλλά κάθε φορά αναμετρώντας τις δυνάμεις τους οι δύο πλευρές.

Τη συζήτηση για το σύνταγμα την θέλουν πρώτοι απ’ όλους αυτοί που το δίνουν, οι ολιγαρχικοί. Συζητώντας για το σύνταγμα του δίνουμε αξία, και όταν του δίνουμε αξία αναγνωρίζουμε την εξουσία αυτών που το έδωσαν. Όχι ότι δεν έχουν την εξουσία, αλλά δεν δικαιούνται την εξουσία. Συζητώντας για το σύνταγμα αποδίδουμε, ευθέως ή πλαγίως, αξία στα άρθρα του, με τον κίνδυνο να πεισθούμε ότι για να πάρει το σύνολο την εξουσία θα πρέπει να το λέει το σύνταγμα. Δεν θα μας πει το σύνταγμα πότε έχουμε την εξουσία. Εμείς θα το ενημερώσουμε όταν την έχουμε, αν θέλουμε. Αν δεν θέλουμε, θα το καταργήσουμε.

Ακόμα όμως και στην περίπτωση που πρέπει να σκεφτούμε τι θα αλλάζαμε στο σύνταγμα, όσο βρισκόμαστε στην προ δημοκρατίας εποχή, δεν πρέπει, νομίζω, να παρασυρόμαστε από τη δίψα για δικαιοσύνη και να συζητάμε αλλαγές άρθρων. Πρέπει να συζητάμε για αλλαγή άρθρου, του πρώτου (έτσι, για να το κάνουμε και ωραίο). Το περί ευθύνης υπουργών είναι όντως κατάπτυστο. Ακόμα και ένας όμως να υπάρχει ανάμεσά μας που να έχει μία υποψία ότι ενδέχεται σ’ αυτό το άρθρο να υπάρχουν ψήγματα αλήθειας, αυτόν τον άνθρωπο δεν πρέπει να τον κάνουμε δώρο στους ολιγαρχικούς. Δεν πρέπει να δώσουμε τη χαρά στους ολιγαρχικούς να επιχειρηματολογήσουν ελπίζοντας στην υποστήριξή του. Σαυτόν τον άνθρωπο θα πούμε ότι στη δημοκρατία θα έχει την ευκαιρία να προτείνει ό,τι θέλει, και θα έχει και την ευκαιρία να πείσει τους συμπολίτες του, και αν το καταφέρει θα τον ευχαριστήσουμε για τις υπηρεσίες του. Θα του πούμε επίσης ότι για να γίνει αυτό, για να αποκτήσει αυτός αυτή τη δύναμη, πρέπει να επικεντρωθούμε όλοι στο πρώτο. Tο οποίο πρώτο άρθρο θα πρέπει να λέει ότι την εξουσία την έχει και την ασκεί το σύνολο, ότι το σύνολο μπορεί ανά πάσα στιγμή να πάρει οποιαδήποτε απόφαση, και ότι αυτό το άρθρο δεν αλλάζει και υπερισχύει όλων.

Η προηγούμενη παράγραφος θα μπορούσε και να έλλειπε. Αποτελεί αντίφαση με τα πρώτα. Αλλά επειδή καμιά φορά χρειαζόμαστε έναν πολύ συγκεκριμένο στόχο, που να μπορούμε όλοι να τον φανταστούμε, και να εμπεριέχει όλα όσα θέλουμε, εγώ θα έθετα αυτόν. Πετυχαίνοντας αυτόν τον στόχο ανοίγει ο δρόμος για το σύνολο να κάνει όσες αλλαγές θέλει σε άρθρα και νόμους. Δεν θέλουμε να πούμε στο σύνολο τι θα αποφασίσει όταν θα πάρει την εξουσία. Θέλουμε να αποφασίζει.

Θωμάς Μαντζαρίδης

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , | Σχολιάστε

Σύνταγμα και συνταγματολόγοι

10.democracy-means-everyone _ small

Διάβασα κάποιες «απόψεις» συμπολιτών μας, απαντήσεις στην κριτική που του ασκήθηκε, ότι ο Μπένυ είναι «έγκριτος» Συνταγματολόγος επομένως είναι δουλειά του να μας υποδεικνύει, σαν σε μαθητούδια, ποιο είναι το «καλό» Σύνταγμα και ποια η “ορθή” ερμηνεία του. Σάμπως αυτός έρχεται στη δουλειά μας να μας πει π.χ. πως θα κάνουμε την εγχείρηση, πόσο θα σφίξουμε το μπουλόνι ή αν θα βάλουμε πιπέρι στο φαγητό;

Το «έγκριτος» το αφήνω στην κρίση του αναγνώστη, θα σταθώ όμως στο πασιφανές λάθος να θεωρούμε ότι η επίφαση επιστημοσύνης του τίτλου του Συνταγματολόγου, σημαίνει αυτομάτως αντικειμενική και αμερόληπτη τοποθέτηση. Δεδομένο πρέπει να θεωρηθεί το αντίθετο. Ο “Μπ.”, λόγω της ιδιότητας του ως πολιτικός, έχει συμφέρον να τοποθετηθεί ιδιοτελώς και υποκειμενικά. Ποιος θα εμπιστευόταν άραγε ένα διεθνή διαιτητή για να σφυρίξει σε παιχνίδι όπου έχει ποντάρει την περιουσία του στη νίκη της μιας ομάδας;

Ακόμη όμως και χωρίς άμεση εμπλοκή είναι λάθος να δεχόμαστε a priori την επιστημονική αριστεία ως εχέγγυο πολιτικής ικανότητας! Για ποιο λόγο να δεχτούμε ότι ένας π.χ. νευροχειρουργός ή αστροφυσικός, ακόμη κι αν είναι κορυφαίος στην επιστήμη του,  μπορεί να αποστασιοποιηθεί από τις προσωπικές μικρότητες, συμφέροντα, πάθη και να λειτουργήσει προς το συμφέρον όλων, μόνο και μόνο επειδή είναι ικανός νευροχειρουργός; Ε, το ίδιο συμβαίνει με το Σύνταγμα και τους Συνταγματολόγους.

Το Σύνταγμα, αν και διατυπωμένο με νομική φρασεολογία, είναι ένα κείμενο ΠΟΛΙΤΙΚΟ. Περιέχει τους όρους και το πλαίσιο, τους κανόνες, τις αρχές και τις αξίες με βάση τις οποίες θέλουμε να λειτουργεί η Πολιτεία στην οποία ζούμε. Σημαντικό κομμάτι του δε, περιγράφει τα όρια και τις δεσμεύσεις των αντιπροσώπων που ασκούν Εξουσία εξ’ ονόματος μας! Το ότι αφήνεται το Σύνταγμα ως “λευκή επιταγή” στα χέρια των πολιτικών ισοδυναμεί με το να πουλάμε ένα σπίτι και να αφήνουμε τον αγοραστή να γράψει και να υπογράψει το πωλητήριο συμβόλαιο και εξ’ ονόματος μας, επειδή διατείνεται ότι «γνωρίζει το καλό μας καλύτερα από εμάς»!

Αλήθεια, πόσοι θα έκαναν κάτι τέτοιο; Όχι πολλοί, φαντάζομαι. Γιατί το επιτρέπουμε στο Σύνταγμα;

Χρίστος Δαγρές

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , | 1 σχόλιο

Μία πολιτική πρόταση

09.democracy
Όταν συνειδητοποιήσουμε ότι η μητέρα όλων των μαχών στην πολιτική είναι αυτή μεταξύ Δημοκρατών και Ολιγαρχών θα έχουμε κάνει ένα τεράστιο άλμα προς τα μπρος ως ανθρωπότητα.

Κι αυτό, επειδή και η Δημοκρατία και η Ολιγαρχία, δεν είναι απλά πολιτικά συστήματα διαχείρισης ή κατανομής πλούτου και τρόπος λήψεως αποφάσεων, αλλά τρόπος ζωής και τρόπος διαβάθμισης αξιών που αντιστοιχούν σε διακριτές ανθρωπολογίες. Ανάλογα με το ποιοι θα επιβληθούν λοιπόν στα επόμενα 50 χρόνια μιας και οι δυνάμεις συγκεντρώνονται και η προετοιμασία για την μεγάλη αναμέτρηση είναι πλέον ορατή , θα καθορισθεί εικάζω και η μορφή του πολιτισμού και της κοινωνικής ζωής για την επόμενη χιλιετία.

Προσωπικά είμαι συνειδητά και κατασταλαγμένα ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ και θα αγωνιστώ κατά τις δυνάμεις μου για την επικράτηση της πραγματικής και ανόθευτης Δημοκρατίας. Και ως τέτοιος γνωρίζω ότι σήμερα όχι μόνον δεν έχουμε δημοκρατία, αλλά την πιο ύπουλη μορφή ολιγαρχίας που είναι μεταμφιεσμένη σε δημοκρατία: την «Αντιπροσωπευτική δημοκρατία των λευκών επιταγών», όπου ο λαός δεν ελέγχει καμία από τις τρεις εξουσίες, ούτε την νομοθετική, ούτε την εκτελεστική και ακόμα περισσότερο την δικαστική.

Όσοι αισθάνεστε παρόμοια νομίζω ότι έχουμε πολλά να πούμε και να κάνουμε ΜΑΖΙ, και αυτό πρέπει επιτέλους να το δώσουμε σχήμα σάρκα και οστά.

Η δικιά μου ιδέα είναι ότι η χώρα μας χρειάζεται επειγόντως την δημιουργία ενός κόμματος ειδικού σκοπού με αποκλειστική στόχευση την αλλαγή των θεσμών προς την επίτευξη πραγματικής δημοκρατίας, αποκομματικοποίησης του κράτους και της κοινωνίας και αντικατάστασης των διακομματικών ελέγχων της συναλλαγής και της διαφθοράς από κοινωνικούς ελέγχους. Κι αυτό βέβαια θα γίνει με σχέδιο και με επιμέρους στοχεύσεις που θα περιγραφούν μία προς μία.

Απευθύνεται σε όλους ανεξαιρέτως δεξιούς αριστερούς κεντρώους νεοφιλελεύθερους φιλελεύθερους που θέλουν να ζήσουν σ’ ένα κόσμο με δημοκρατικές δομές και αξίες.

Δεν πρόκειται να διδάξουμε ή να επιβάλουμε κάποιο σύστημα για να παίζουμε μπάλα. Φτιάχνουμε το γήπεδο. Γιατί χωρίς γήπεδο δεν μπορείς να παίξεις τίποτα.

Δεν θέλω να επεκταθώ περαιτέρω απλά θέλω να το μοιραστώ μαζί σας όλο αυτό και ν’ ακούσω τη γνώμη σας.

Υ.Γ Εσείς που ανήκετε σε κάποιο κόμμα ή έστω έχετε ήδη αποφασίσει τι ή ποιον θα στηρίξετε στις επόμενες εκλογές, δεν χρειάζεται να ξοδεύεστε με επιχειρήματα ότι δεν είναι της ώρας η δημιουργία κάτι τέτοιου, επειδή υπάρχει ο κίνδυνος του τάδε ή του δείνα, Η διαλεκτική σας είναι γνωστή και απολύτως βαρετή. Τζάμπα θα εκτεθείτε. Ευχαριστώ.

Δημήτρης Ζαφείρης

Posted in Χωρίς κατηγορία | 7 Σχόλια

Η πολιτική ως μία ιστορικά κατασκευασμένη έννοια

08.glarus-landesgemeinde.jpg

Ακούμε συχνά πολλούς συμπολίτες μας να απορούν σχετικά με το γιατί ο «κόσμος» δεν ξεσηκώνεται. Μετά από περίπου επτά χρόνια πολιτικής και οικονομικής κρίσης, οι Έλληνες φαίνεται όντως να μην μπορούν να αντιδράσουν.

Ένα τέτοιο ερώτημα μπορεί εύκολα και πρέπει να οδηγήσει σε άλλες ερωτήσεις με τις οποίες θα ήταν χρήσιμο να προβληματισθεί όποιος ενδιαφέρεται για το τι συμβαίνει στην χώρα μας.

Ένα πρώτο ερώτημα θα μπορούσε να είναι το εξής: ρωτάμε «γιατί δεν αντιδρούμε πολιτικά» ή «γιατί δεν αντιδρούν οι άλλοι πολιτικά»; Δηλαδή, αυτός που διερωτάται το παραπάνω, συμπεριλαμβάνει και τον εαυτό του στους πολιτικά αδρανείς; Αν όχι, αν για κάποιο λόγο εξαιρεί τον εαυτό του από την πολιτική αδράνεια, ποια είναι η πολιτική δράση που έχει αναλάβει ο ίδιος;

Ένα δεύτερο ερώτημα συνδέεται με την ίδια την φύση της δράσης. Πριν ακόμα φτάσουμε στην πολιτική δράση, θα πρέπει να δούμε τους μηχανισμούς με τους οποίους δρούμε γενικότερα στην καθημερινότητα μας. Ποιοι είναι αυτοί; Πόσο επιτυχημένοι είναι; Πως θα μπορούσαν να συνδυαστούν με ή να αποκτήσουν μία συλλογική και άρα πολιτική διάσταση; Μήπως, εν τέλει, έχουμε εκπαιδευτεί να μην δρούμε γενικότερα;

Επίσης, αν η πολιτική είναι μία ιστορικά κατασκευασμένη έννοια, δεν είναι απόλυτα λογικό να δυσκολευόμαστε να δράσουμε; Αν η πολιτική δράση μάς είναι βιωματικά άγνωστη πως μπορούμε να μας κατηγορούμε για αδράνεια; Σε μία συνέντευξη του, ο Γάλλος κοινωνιολόγος Πιερ Μπουρντιέ είχε σημειώσει τα εξής: «……. η “πολιτική” είναι μία καθαρά ιστορικά κατασκευασμένη έννοια, μια έννοια που κατασκευάστηκε μόλις προσφάτως˙ το σύμπαν αυτού που αποκαλώ πολιτικό πεδίο είναι, στην ουσία, μία επινόηση του 19ου αιώνα[1]

Έτσι, αν για τον πολίτη του Glarus (η φωτογραφία είναι την από ετήσια λαϊκή συνέλευση στο καντόνι αυτό), ή του Appenzell, η πολιτική είναι ένα κομμάτι της ζώσας ιστορίας του, ένα κομμάτι σχεδόν του DNA του, μπορούμε να πούμε το ίδιο για τον Έλληνα «πολίτη»; Όταν για τους πρώτους η πολιτική είναι δράση του «κοινού ανθρώπου» από τον 12ο αιώνα και μέχρι σήμερα, μήπως είμαστε ιδιαίτερα αυστηροί με όλους εμάς για τους οποίους η μαζική (με την έννοια της εισόδου του συνόλου των πολιτών σε αυτή) πολιτική είναι κάτι εντελώς πρόσφατο και μάλιστα ιδιαίτερα αποδυναμωμένο;

Η προσωπική μου άποψη είναι πως θα πρέπει να πάψουμε να εξετάζουμε το τι κάνουν (ή δεν κάνουν) οι συμπολίτες μας όσο αφορά την πολιτική και να εστιάσουμε στο τι κάνουμε εμείς. Ο κάθε ένας από εμάς προσωπικά, αλλά φυσικά (για πολιτική μιλάμε) και συλλογικά.

Στην συνέχεια θα πρέπει να θέτουμε τον πήχη των προσωπικών μας πολιτικών στόχων ελάχιστα πιο ψηλά από ό,τι ήδη μπορούμε να πετύχουμε. Η κούραση είναι σημάδι δράσης και ως εκ τούτου είναι αναπόφευκτη για όλους όσους δρουν (και πολιτικά). Αντίθετα, η απογοήτευση δείχνει πως οι στόχοι μας ήταν από την αρχή υπερβολικοί ή λανθασμένοι.

Τέλος, όσοι από εμάς μιλάμε για δημοκρατία και οι συμπολίτες μας μάς «γυρνούν την πλάτη» θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως κάτι σε αυτό το οποίο λέμε ή στον τρόπο με τον οποίο το λέμε είναι λάθος. Αν θεωρούμε πως το λάθος βρίσκεται στους συμπολίτες μας και τι αυτοί μπορούν να κατανοήσουν, τότε μάλλον δεν μιλάμε για δημοκρατία.

Βουρλής Πέτρος

[1] Pierre Bourdieu, Roger Chartier Ο Κοινωνιολόγος και ο Ιστορικός, εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ, σελ.42

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε