β.Έλλειψη αίσθησης ευθύνης

responsibility.jpg

Εκτός από μη ικανοί, είμαστε και ανεύθυνοι! Αυτός μας λέει η πολιτική ελίτ αλλά και ο «πνευματικός» κόσμος της χώρας. Ας δούμε τι απαντούν οι Verhulst και Nijeboer, χρησιμοποιώντας πραγματικά στοιχεία και όχι κάνοντας υποθέσεις, στο πραγματικά καταπληκτικό τους βιβλίο (δωρεάν στα Αγγλικά εδώ).

«Σύμφωνα με το επιχείρημα αυτό, οι πολίτες θα εγκρίνουν κυρίως προτάσεις οι οποίες θα εξυπηρετούν μόνο τα προσωπικά τους συμφέροντα, επιδεικνύοντας ανευθυνότητα έναντι του συνόλου της κοινότητάς τους ή της κοινωνίας συνολικά, με καταστροφικές συνέπειες. Για παράδειγμα, θα ψηφίσουν υπέρ της κατάργησης των φόρων και την ίδια στιγμή υπέρ της αύξησης των δημοσίων δαπανών.

Στην πραγματικότητα, από οικονομική σκοπιά, οι πολίτες είναι περισσότερο υπεύθυνοι από τους πολιτικούς. Για παράδειγμα, τα τεράστια δημόσια χρέη που υφίστανται τώρα στις περισσότερες Δυτικές χώρες συσσωρεύθηκαν σταδιακά ενάντια στις επιθυμίες των πολιτών. Έρευνες που διεξήχθησαν σε διαδοχικές γενεές στην Γερμανία και στις Η.Π.Α. δείχνουν πως μία σταθερή πλειοψηφία δύο τρίτων του πληθυσμού είναι υπέρ ενός κρατικού προϋπολογισμού που παραμένει ισοσκελισμένος ακόμα και σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα (‘ισοσκελισμένος προϋπολογισμός’ von Weizsӓcker, 1992). Επομένως, η συσσώρευση ενός υπέρογκου χρέους είναι το αποτέλεσμα μίας πολιτικής αντίθετης στις επιθυμίες της πλειοψηφίας. Επιπλέον, οι πολίτες είναι απρόθυμοι  να επιβαρυνθούν με μέτρα που θα απαιτούνταν για τη μείωση τέτοιων υπέρογκων χρεών (Blinder και Bagwell, 1988 και Tabellini και Alesina, 1990).

Η έρευνα έχει δείξει ότι η συσσώρευση κρατικού ελλείμματος είναι στενά συνδεδεμένη με την λειτουργία των κομμάτων μέσα στο πολιτικό σύστημα μίας χώρας. Ιδού μερικές εμπειρικές παρατηρήσεις:

  • Όσο μεγαλύτερη είναι η πόλωση εντός ενός πολυκομματικού συνασπισμού, τόσο μεγαλύτερη είναι η τάση συσσώρευσης χρέους
  • Όσο πιθανότερη είναι η ήττα στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση για μία κυβέρνηση τόσο μεγαλύτερη είναι η συσσώρευση χρέους
  • Όσο μικρότερος είναι ο μέσος χρόνος παραμονής μίας κυβέρνησης στην εξουσία τόσο μεγαλύτερο είναι το συσσωρευμένο χρέος
  • Όσο περισσότεροι είναι οι κυβερνητικοί εταίροι τόσο μεγαλώνει η τάση συσσώρευσης χρεών.

(Συγκρίνετε με Roubini και Sachs, η έρευνα των οποίων αφορά στις χώρες του ΟΟΣΑ για την περίοδο 1960 έως 1985. Άλλες αναφορές σε von Weizsӓcker 1992).

Οι παραπάνω παρατηρήσεις καταδεικνύουν ότι η βραχυπρόθεσμη λογική των πολιτικών ελίτ παίζει καθοριστικό ρόλο στη συσσώρευση του εθνικού χρέους. Ας το πούμε απλά, το χρέος δημιουργείται προκειμένου να εξαγορασθούν ψήφοι. Για τον λόγο αυτόν ο Von Weizsӓcker (1992) υποστηρίζει την καθιέρωση υποχρεωτικού δημοψηφίσματος πριν την ανάληψη νέου δημοσίου χρέους.

Όπως έχουμε ήδη αναφέρει στο κεφάλαιο 5, οι Φέλντ και Ματσουσάκα (Feld / Matsusaka, 2003) εξέτασαν τη συμπεριφορά των ψηφοφόρων σε δημοψηφίσματα σχετικά με δημόσιες δαπάνες στην Ελβετία. Σε αρκετά καντόνια οι δημόσιες δαπάνες υπόκεινται σε υποχρεωτικά ‘οικονομικά δημοψηφίσματα’. Κάθε επιμέρους δαπάνη του δημόσιου τομέα πάνω από ένα συγκεκριμένο ποσό (ο μέσος όρος για αυτό είναι 2,5 εκατομμύρια ελβετικά φράγκα) πρέπει να εγκριθεί ξεχωριστά μέσω δημοψηφίσματος. Οι Φέλντ και Ματσουσάκα διαπίστωσαν ότι στα καντόνια που χρησιμοποιείται το συγκεκριμένο υποχρεωτικό δημοψήφισμα, οι δαπάνες είναι κατά  19% μικρότερες σε σχέση με τα καντόνια στα οποία ο παραπάνω τύπος δημοψηφίσματος δεν προβλέπεται (τα στοιχεία αναφέρονται στην περίοδο 1980 έως 1998).

Ο Ματσουσάκα εξέτασε την επίδραση παρόμοιων θεσμών στις πολιτείες των Η.Π.Α., μέσω της συστηματικής ανάλυσης όλων των διαθέσιμων δεδομένων για ολόκληρο τον 20ο αιώνα. Οι πολιτείες στις οποίες είναι θεσμοθετημένες οι πρωτοβουλίες πολιτών φαίνεται να δαπανούν 4% λιγότερο σε πολιτειακό επίπεδο από ότι οι πολιτείες στις οποίες ο θεσμός δεν υφίσταται. Επιπλέον, όσο πιο εύκολη είναι η προκήρυξη μιας πρωτοβουλίας πολιτών, τόσο μεγαλύτερη είναι η επίδρασή της. Στις πολιτείες με τα χαμηλότερα όρια στον αριθμό των απαιτούμενων υπογραφών, οι δημόσιες δαπάνες ήταν 7% χαμηλότερες από ότι στις πολιτείες χωρίς πρωτοβουλίες πολιτών, ενώ η επίδραση στις πολιτείες που απαιτείται ο μέγιστος αριθμός υπογραφών ήταν σχεδόν μηδενική. Σε τοπικό επίπεδο, ο θεσμός της πρωτοβουλίας πολιτών είχε ως συνέπεια υψηλότερες δαπάνες, όμως συνολικά το καθαρό αποτέλεσμα ήταν μικρότερες δημόσιες δαπάνες (Matsusaka, 2004, σσ. 33-35).

Η άμεση δημοκρατία οδηγεί επίσης στη μείωση των φόρων. Στις πολιτείες που υπάρχει ο θεσμός της πρωτοβουλίας πολιτών, αυτό έχει οδηγήσει σε μία μείωση φόρου κατά 534$ για μία τετραμελή οικογένεια, το οποίο αντιπροσωπεύει περίπου το 4% των δημοσίων εσόδων. Η διαφορά είναι σημαντική, όχι όμως κρίσιμη σε απόλυτους αριθμούς και δεν μπορεί να θεωρήσει κανείς, παίρνοντας μόνο αυτό υπόψη, ότι η πολιτεία καθίσταται μη διαχειρίσιμη (Matsusaka, 2004, σ. 33-35).

Επομένως, μολονότι μειώνονται τόσο οι δημόσιες δαπάνες όσο και οι φόροι, το συνολικό αποτέλεσμα είναι η μείωση των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού. Οι Φελντ και Κιρχγκάσνερ (Feld / Kirchgassner 1999) ερεύνησαν την επίδραση των υποχρεωτικών δημοψηφισμάτων στους προϋπολογισμούς των 131 μεγαλύτερων ελβετικών πόλεων και δήμων. Επέλεξαν να συγκρίνουν δήμους παρά καντόνια, επειδή οι δήμοι έχουν περισσότερες δυνατότητες να ελιχθούν στο πεδίο του προϋπολογισμού από ότι τα καντόνια, στα οποία, επίσης, οι δυνατότητες είναι σημαντικές. Βρήκαν ότι η ύπαρξη υποχρεωτικών δημοψηφισμάτων επί του προϋπολογισμού είχε ισχυρή επίδραση στη μείωση των ελλειμάτων του. Πρωτύτερα,  οι Κίεβιτ και Ζακάλι (Kiewit / Szakaly 1996), είχαν φτάσει στο ίδιο συμπέρασμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Επιπλέον, σαφώς δεν αληθεύει ότι όταν τα φορολογικά ζητήματα μπουν στην ατζέντα, οι πολίτες θα επιλέξουν εξ ορισμού χαμηλότερους φόρους. Ο Πάϊπερ (Piper, 2001) χαρτογράφησε όλες τις σχετικές με τους φόρους πρωτοβουλίες πολιτών στις αμερικανικές πολιτείες από το 1978 έως το 1999 (στις Η.Π.Α. τα προαιρετικά δημοψηφίσματα δεν παίζουν σημαντικό ρόλο). Υπήρξαν 130 πρωτοβουλίες πολιτών για θέματα φορολογίας, από τις οποίες οι 86 επεδίωξαν μείωση των φόρων, οι 27 αύξηση, ενώ οι 17 ήταν ουδέτερες ως προς τον φορολογικό συντελεστή. Από τις πρωτοβουλίες πολιτών για μείωση φόρων εγκρίθηκαν το 48%, δηλαδή λιγότερες από τις μισές, ενώ από εκείνες που πρότειναν αύξηση φόρων εγκρίθηκαν το 39%. Η διαφορά μεταξύ τους είναι επομένως μικρή, ενώ τα ποσοστά αποδοχής τους κινούνται κοντά στον μέσο όρο πιθανής επιτυχίας μίας πρωτοβουλίας πολιτών, ο οποίος στις Η.Π.Α. είναι 41%. Επίσης, στην Ελβετία οι ψηφοφόροι εγκρίνουν τακτικά απαραίτητες αυξήσεις φόρων. Το 1993, εγκρίθηκε ένας πρόσθετος φόρος στα καύσιμα της τάξης των 0,20 ελβετικών φράγκων ανά λίτρο (περίπου 0,18 ευρώ), έπειτα από μία προηγούμενη αύξηση το 1983, η οποία και πάλι είχε εγκριθεί με δημοψήφισμα. Το 1984, υπερψηφίστηκαν, επίσης σε δημοψήφισμα, νέα τέλη χρήσης των αυτοκινητοδρόμων και ανάλογες επιβαρύνσεις για την χρήση φορτηγών.

Η Καλιφόρνια, αναφέρεται συχνά ως ένα μέρος όπου οι πολίτες έλαβαν επιπόλαιες οικονομικές αποφάσεις μέσω δημοψηφισμάτων. Για παράδειγμα, έχει υποστηριχθεί  ότι οι πρωτοβουλίες πολιτών έχουν καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τον προϋπολογισμό της Καλιφόρνια, ώστε την ίδια στιγμή να έχει αφαιρεθεί η δυνατότητα εισαγωγής νέων φόρων, με αποτέλεσμα οι πολιτικοί να μην διαθέτουν την ευχέρεια επιλογής πολιτικών. Ο Ματσουσάκα (2005) εξέτασε αυτόν τον ισχυρισμό και συμπέρανε ότι, έπειτα σχεδόν από έναν αιώνα άμεσης δημοκρατίας, το 68% του συνολικού προϋπολογισμού στην Καλιφόρνια προσδιορίζεται πλήρως από το αντιπροσωπευτικό σύστημα και ότι η δυνατότητα  εισαγωγής νέων φόρων δεν είχε παρά ελάχιστα περιοριστεί.

Παρά τις βαρύτατες ευθύνες τους για την κακή οικονομική κατάσταση της πλειοψηφίας των Δυτικών χωρών (όπως προκύπτει από τα παραπάνω), οι πολιτικοί πετυχαίνουν ακόμα να αντιστρέφουν τους ρόλους. Ο Βέλγος γερουσιαστής Ούγκο Βάντενμπεργκ (Hugo Vandenberghe) υπεραμύνθηκε της αντίθεσής του στο δημοψήφισμα με τις παρακάτω δηλώσεις του: «Οι άνθρωποι δεν είναι υποχρεωμένοι να αποδεχτούν κάποια ευθύνη για τις αποφάσεις τους. Μπορούν ανετότατα να αποφασίσουν να απαλείψουν κάθε φόρο και δύο εβδομάδες αργότερα να εγκρίνουν την αύξηση των επιδομάτων κοινωνικής πρόνοιας.» (Βελγική εφημερίδα De Standaard, 19 Δεκεμβρίου 1992). Βέβαια, η αλήθεια είναι ακριβώς η αντίθετη. Εν τέλει είναι πάντα ο λαός που πρέπει να πληρώσει τον λογαριασμό ενός εκτροχιασμένου προϋπολογισμού, με τη μορφή αυξημένων φόρων, υποβαθμισμένων δημόσιων και κοινωνικών υπηρεσιών κλπ. Ο κάθε ένας από τους πολιτικούς ενός αντιπροσωπευτικού συστήματος, οι οποίοι είναι οι μόνοι που αποφασίζουν για το επίπεδο φόρων και δημοσίου χρέους, δεν παίρνει ποτέ προσωπικά την ευθύνη των αποτελεσμάτων των επιλογών του. Δεν έχουν επιστρέψει ποτέ ούτε μία δεκάρα για δαπάνες τις οποίες οι πολίτες ποτέ δεν ζήτησαν ή που οδήγησαν στην αύξηση του εθνικού χρέους. Μετά την λήξη της θητείας τους  – πιθανά λαμβάνοντας μια γενναία ανταμοιβή για τις υπηρεσίες τους – μετακινούνται απλώς σε μία άλλη κομματική – πολιτική θέση. Εκ των υστέρων, μπορούν να εκφέρουν κοινότοπα επιχειρήματα που ακούγονται ευλογοφανή σχετικά με τις αποφάσεις τους, όμως το κακό έχει ήδη γίνει, χωρίς καμία εγγύηση ότι οι διάδοχοί τους θα τα καταφέρουν καλύτερα.

Στην πραγματικότητα, ο γερουσιαστής Βάντενμπεργκ εφιστά την προσοχή μας σε ένα βασικό επιχείρημα υπέρ της άμεσης δημοκρατίας. Επειδή οι πολίτες πάντοτε θα υφίστανται τις συνέπειες των αποφάσεων σχετικά με τον προϋπολογισμό και τη φορολογία, είναι απόλυτα λογικό να πρέπει να έχουν και την τελευταία λέξη επί αυτών των αποφάσεων.»

Advertisements
Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , , , | Σχολιάστε

α.Επιχειρήματα ενάντια στην (άμεση) δημοκρατία: Ανεπαρκείς πολίτες

incompetence

Μετά τις εκλογές της προηγούμενης Κυριακής, η πολιτική ελίτ ανασκουμπώθηκε και «έπιασε δουλειά». Μην σας ξεγελούν οι δηλώσεις του νέου κυβερνώντος κόμματος. Δεν θα είναι μόνοι τους στην προσπάθεια να καταστρέψουν την χώρα (γιατί αυτό πρόκειται να συμβεί) και να συνεχίσουν τον παρασιτικό τους ρόλο. Στα παραπανώ συμφωνεί ένα μεγάλο μέρος των κομμάτων (για να μην πούμε όλα!). Αυτοί «καλά» κάνουν, εμείς;

Σε μια προσπάθεια να κάνουμε κάτι και εμείς, να δουλέψουμε υπέρ της δημοκρατίας, θα αναρτήσουμε στο site μας 12 επιχειρήματα κατά της (άμεσης) δημοκρατίας και των θεσμών της, καθώς και τις απαντήσεις σε αυτά. Προέρχονται όλα από το σπουδαίο βιβλίο των Verhulst και Nijeboer, το οποίο σύντομα θα έχουμε τυπωμένο και στα Ελληνικά.

Σας προτρέπουμε να τα διαβάσετε προσεκτικά και να τα αποστηθίσετε! Οι θεσμοί (της άμεσης δημοκρατίας, όχι οι άλλοι που μας δανείζουν) κερδίζουν έδαφος και όλο και πιο συχνά θα ακούμε τα παραπάνω επιχειρήματα από τους «αντιπροσώπους» μας, τον «πνευματικό» μας κόσμο και τα ελεγχόμενα ΜΜΕ.

Ας αρχίσουμε…..

«α) Ανεπάρκεια των πολιτών

Το επιχείρημα αυτό απορρίπτει την άμεση δημοκρατία επειδή θεωρεί πως οι ψηφοφόροι δεν είναι ικανοί να διαμορφώσουν μία καλά τεκμηριωμένη γνώμη. Το επιχείρημα αυτό έχει πίσω του μία καθόλου ελκυστική ιστορία. Χρησιμοποιήθηκε ενάντια στο σύστημα της άμεσης καθολικής ψηφοφορίας, ενάντια στο δικαίωμα ψήφου των γυναικών, καθώς και κατά του δικαιώματος ψήφου των μαύρων στην Νότια Αφρική κ.α.

Το 1893, ο Βέλγος Καθολικός πολιτικός Ντε Νέεφ (de Neef) αντιτάχθηκε στο δικαίωμα της  καθολικής ψηφοφορίας επικαλούμενος το επιχείρημα της ανεπάρκειας: «Εκείνοι που απαιτούν να έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν πρέπει, φυσικά, να αποδείξουν επίσης την ικανότητά τους να ασκήσουν εκείνο που απαιτούν. Μπορούν κακότυχοι άνθρωποι που δεν μπόρεσαν να αποκτήσουν στοιχειώδη εκπαίδευση και απέτυχαν να βγάλουν τους εαυτούς τους από τις πιο πρωτόγονες συνθήκες διαβίωσης, να έχουν, παρόλα αυτά, το δικαίωμα να αποφασίζουν πράγματα για άλλους ανθρώπους και να ψηφίζουν για τα πιο σοβαρά ζητήματα της χώρας; Στην πραγματικότητα, το καθολικό δικαίωμα ψήφου οδηγεί σε μία διακυβέρνηση από τους επιτήδειους, καθώς εκείνοι που δεν είναι ικανοί να κρίνουν θα εξαρτώνται πλήρως από τους καταφερτζήδες.» (Coenen και Lewin, 1997, σ. 84). To 1919, ο κοινοβουλευτικός συνάδελφός του, σοσιαλιστής Χάμπιν (Hubin), χρησιμοποίησε το επιχείρημα περί ‘ανεπάρκειας’ για να εναντιωθεί στο δικαίωμα ψήφου των γυναικών. Είναι ενδιαφέρον το ότι, στο μεταξύ, ο Χάμπιν αποδέχτηκε πως οι άρρενες της εργατικής τάξης είχαν αποκτήσει την απαιτούμενη επάρκεια: «Το δικαίωμα ψήφου είναι ένα επικίνδυνο όπλο. Τίποτα δεν είναι πιο χρήσιμο από το όπλο αυτό για μία οργανωμένη και μορφωμένη τάξη, που γνωρίζει τα δικαιώματα και τις ευθύνες της. Αλλά, θα δώσετε αυτό το δικαίωμα σε ένα φύλο που δεν είναι προετοιμασμένο να το χρησιμοποιήσει;» (Coenen και Lewin, 1997, σ. 95. Θα πρέπει να σημειώσουμε πως τόσο το δικαίωμα ψήφου για τις γυναίκες όσο και η άμεση δημοκρατία περιλαμβάνονταν στο Βελγικό σοσιαλιστικό πρόγραμμα της Γκότα, το οποίο εγκρίθηκε το 1875.)

Στην πραγματικότητα, κάθε φορά που μία κατηγορία πολιτών αποκτούσε δικαίωμα ψήφου το παραπάνω επιχείρημα αποδεικνυόταν εντελώς λανθασμένο. Το ίδιο ισχύει και για την ένσταση στην αμεσοδημοκρατική λήψη αποφάσεων, αφού ό,τι συμβαίνει στην Ελβετία αποδεικνύει ότι το επιχείρημα είναι άκυρο από αυτή την άποψη. Η Ελβετία είναι σαφέστατα μία από τις καλύτερα κυβερνώμενες χώρες της Ευρώπης, με μία πολύ μικρή σε μέγεθος εκτελεστική εξουσία, αποτελεσματικές δημόσιες υπηρεσίες, μία καλά οργανωμένη και πάνω από τον μέσο όρο οικονομία.

Το επιχείρημα καταπίπτει για διάφορους λόγους. Τα ήθη είναι πάντα το κλειδί για μία πολιτική απόφαση και μία ηθική απόφαση είναι πάντοτε προσωπική. Κανείς δεν μπορεί να πάρει μία ηθική απόφαση για κάποιον άλλον και κάθε υπεύθυνο άτομο είναι εξ ορισμού ικανό να λαμβάνει μία ηθική απόφαση. «Οι ψηφοφόροι (…) δεν χρειάζεται να έχουν λεπτομερή γνώση των θεμάτων, αλλά περισσότερο των βασικών διακυβευμάτων. Αυτά ωστόσο δεν είναι τεχνικής φύσεως, αλλά περιλαμβάνουν βασικές αποφάσεις (π.χ. αξιολογικές κρίσεις), τις οποίες ο ψηφοφόρος είναι τόσο επαρκής να πάρει όσο ένας πολιτικός.» (Frey και Bohnet, 1994, σ. 156)

Σε αυτό το πλαίσιο, δεν θα πρέπει να παραβλέπει κανείς πόσο απαιτητική είναι η ζωή των ανθρώπων σήμερα. Συνάγεται ορθά ότι υπό κανονικές συνθήκες βασίζονται πλήρως στις δυνάμεις τους, μέσα σε μία ταχύτατα μεταβαλλόμενη και ανταγωνιστική κοινωνία. Μέσω του σχολείου, της εργασίας  και όλων των άλλων πλευρών της καθημερινής τους ζωής, αντιμετωπίζουν συνεχώς, σε μικρότερη κλίμακα, τα προβλήματα που αποτελούν επίσης τα επίκαιρα ζητήματα της ευρύτερης πολιτικής σφαίρας. Αυτό δεν μπορεί παρά να είναι λογικό, εφόσον ιδανικά, η πολιτική αφορά κυρίως τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι στην καθημερινή τους ζωή.

Κατά τη διαμόρφωση των επιλογών τους, οι πολίτες χρησιμοποιούν συνήθως «έμμεση πληροφόρηση», δηλαδή απόψεις φίλων και αυθεντιών τους οποίους εμπιστεύονται, όπως, για παράδειγμα, είναι οι συστάσεις των πολιτικών κομμάτων και των δημόσιων οργανισμών, πληροφορίες που παρέχονται από τα ΜΜΕ και τους ειδικούς κτλ. Στην Ελβετία, οι  συστάσεις ψήφου ενός μεγάλου αριθμού οργανισμών (πολιτικά κόμματα, συνδικάτα, εκκλησίες, επαγγελματικές ενώσεις, ομάδες πίεσης κ.α.) περιλαμβάνονται στα ενημερωτικά φυλλάδια που διανέμονται πριν το δημοψήφισμα. Παρεμπιπτόντως, τα μέλη του κοινοβουλίου κάνουν το ίδιο συχνή χρήση της ‘έμμεσης πληροφόρησης’. Έχοντας να λάβουν αποφάσεις για μεγάλο αριθμό νόμων και ρυθμίσεων, συχνά δεν είναι δυνατό να μελετήσουν οι ίδιοι όλες τις πηγές πληροφόρησης. Αυτό κατέστη σαφές σε έρευνα που έδειξε ότι οι Ολλανδοί βουλευτές διαβάζουν μόλις το ένα τέταρτο των υπομνημάτων που θα έπρεπε να μελετήσουν (εφημερίδα NRC Handelsblad, 28 Φεβρουαρίου 1997). Έτσι, χρησιμοποιούν έμμεση πληροφόρηση σε τακτική βάση. Ο Λούπια (Lupia, 1994) έδειξε ότι η χρήση ‘έμμεσης πληροφόρησης’ από τους πολίτες στα δημοψηφίσματα επηρεάζει ελάχιστα την τελική απόφαση. Στην ανάλυσή του για μια σειρά πρωτοβουλιών πολιτών στην Καλιφόρνια, από το 1990 και μετά, φάνηκε ότι υπήρξε μία διαφορά στην εκλογική συμπεριφορά μόλις της τάξης του 3% μεταξύ των ψηφοφόρων που ήταν καλά πληροφορημένοι και εκείνων που επέλεξαν να ψηφίσουν στηριζόμενοι αποκλειστικά στην έμμεση πληροφόρηση.

Επιπλέον, το επιχείρημα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί επιλεκτικά εναντίον της άμεσης δημοκρατίας. Στην πραγματικότητα συνιστά ένα επιχείρημα εναντίον της δημοκρατίας καθεαυτήν. Εάν οι πολίτες δεν είναι ικανοί να αποφασίσουν επί συγκεκριμένων ζητημάτων, τότε είναι εξ ορισμού ανίκανοι να εκλέξουν ανθρώπους που θα λάβουν καλές αποφάσεις. Άλλωστε, προκειμένου να εκλέξουν κάποιον που θα λάβει καλές αποφάσεις θα πρέπει όχι μόνο να είναι ικανοί να κάνουν την διάκριση μεταξύ καλών και κακών αποφάσεων, αλλά και να μπορούν να κρίνουν την αξιοπιστία, την ηθική και διανοητική ακεραιότητα των υποψηφίων, καθώς και να διακρίνουν την κρυφή ατζέντα των πολιτικών κομμάτων. «Δεν είναι σαφές γιατί οι πολίτες θεωρούνται ικανοί να επιλέξουν μεταξύ κομμάτων και πολιτικών στις εκλογές, αλλά όχι για ζητήματα που τίθενται σε δημοψήφισμα. Η πρώτη επιλογή φαίνεται, αν μη τι άλλο, να είναι πιο δύσκολη, καθώς οι εκλογείς θα πρέπει να διαμορφώσουν άποψη για τις μελλοντικές δράσεις των πολιτικών.» (Frey και Bohnet, 1994, σ. 157).

Το επιχείρημα της ανεπάρκειας των πολιτών περιλαμβάνει επίσης δύο υπόρρητες παραδοχές, ότι δηλαδή οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι είναι στην πραγματικότητα ικανοί και ότι υποστηρίζουν με πάθος το δημόσιο συμφέρον. «Οι επικριτές της αμεσοδημοκρατικής νομοθέτησης έχουν συχνά μία εικόνα για τους νομοθέτες που αγγίζει τα όρια του μύθου: ιδιαίτερα ευφυείς, εξαιρετικά καλά πληροφορημένοι, ορθολογικοί όσο και ενάρετοι, σοφοί και σώφρονες, ικανοί όσο οι πρόεδροι εταιρικών ομίλων και οι πανεπιστημιακοί καθηγητές. Οι ίδιοι επικριτές, τείνουν να βλέπουν τον λαό ως ‘όχλο’ ανάξιο εμπιστοσύνης. Παρόλα αυτά, ο λαός, ή όχλος όπως τον αποκαλούν, είναι εκείνος που εκλέγει τους νομοθέτες. Πώς γίνεται να μπορούν να διαλέξουν μεταξύ καλών και κακών υποψηφίων αλλά να μην μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε καλούς και κακούς νόμους;» (Cronin, 1989, σ. 87).

Τέλος, είναι γεγονός ότι η «κοινωνική γνώση» των πολιτών αυξάνεται ως αποτέλεσμα της συμμετοχής τους σε δημοψηφίσματα. Οι Μπένζ και Στούτζερ (Benz / Stutzer, 2004), έφτασαν σε αυτή την διαπίστωση συγκρίνοντας την Ελβετία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην οποία μία σειρά χωρών διεξήγαγε δημοψήφισμα για την Ευρωπαϊκή ενοποίηση, ενώ άλλες όχι. Κατά την διάρκεια της περιόδου που εξετάστηκε, επτά Ευρωπαϊκές χώρες διεξήγαγαν δημοψήφισμα για την Ευρωπαϊκή ενοποίηση (Δανία, Ιρλανδία, Γαλλία, Αυστρία,  Σουηδία, Φινλανδία και  Νορβηγία). Στις υπόλοιπες χώρες δεν διεξήχθη ανάλογο δημοψήφισμα (εκείνη την περίοδο συμμετείχαν στην Ε.Ε. μόνο 15 χώρες). Οι κάτοικοι των χωρών όπου διενεργήθηκε δημοψήφισμα φάνηκε να έχουν σημαντικά καλύτερες επιδόσεις σε δέκα γενικές ερωτήσεις για την Ε.Ε. σε σχέση με τους κατοίκους των χωρών στις οποίες δεν διεξήχθη δημοψήφισμα. Η διαφορά ήταν τόσο μεγάλη όση εκείνη ανάμεσα σε ανθρώπους με μέσο και χαμηλό εισόδημα αντίστοιχα. Στην Ελβετία, οι Μπένζ και Στούτζερ χρησιμοποίησαν έναν δείκτη του βαθμού της άμεσης δημοκρατίας σε επίπεδο καντονιών (ο οποίος, όπως αναφέρθηκε προηγούμενα, διαφέρει σημαντικά από το ένα καντόνι στο άλλο), και συνέκριναν αυτόν τον δείκτη με τις απαντήσεις των Ελβετών πολιτών σε τρεις ερωτήσεις για γενικά πολιτικά θέματα της Ελβετίας. Και εδώ, επίσης, οι Ελβετοί που κατοικούσαν σε καντόνια με ισχυρότερους θεσμούς άμεσης δημοκρατίας είχαν σημαντικά περισσότερες γνώσεις από τους Ελβετούς που κατοικούσαν σε καντόνια με περισσότερο αντιπροσωπευτικά συστήματα. Η διαφορετική επίδραση ήταν τόσο μεγάλη όσο η διαφορά μεταξύ των μελών πολιτικών κομμάτων και εκείνων που δεν είναι μέλη, ή αντίστοιχα με την διαφορά μεταξύ ανθρώπων με μηνιαίο εισόδημα 9.000 και 5.000 Ελβετικών φράγκων.»

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , , , , | 1 σχόλιο

Σχετικά με την πολιτική δέσμευση υποψηφίων στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές του 2019.

δέσμευση

Μετά τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος (π.χ. με μια συμμετοχή 30% ή 35%) οι δημοτικοί σύμβουλοι που δεσμεύονται ή οποιοσδήποτε δημοτικός σύμβουλος ή ο δήμαρχος μπορούν να φέρουν το θέμα στο δημοτικό συμβούλιο για συζήτηση και απόφαση του ΔΣ. Εκεί ο υποψήφιος που έχει δεσμευθεί ότι θα σεβαστεί την γνώμη των πολιτών, θα πρέπει να συνταχθεί με την πλειοψηφία των συμμετεχόντων στο δημοψήφισμα και να ψηφίσει υπέρ της άποψης αυτής της δημοκρατικά εκφρασμένης θέσης των πολιτών, ανεξάρτητα με το ποια είναι η προσωπική του θέση για το ζήτημα.

Αν λοιπόν το Δημοτικό συμβούλιο πλειοψηφικά συνταχθεί με την άποψη των πολιτών στο Δημοψηφισμα (που μπορεί να μην έφτασε 40% συμμετοχή) θα βγει μια καθόλα νόμιμη και τυπική απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου! Δεν είναι το δημοψήφισμα που θα είναι νομικά δεσμευτικό, αλλά η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου τελικά! Και συνεπώς δεν μπορεί αυτή η απόφαση να είναι διαβλητή με τους υπάρχοντες νόμους, γιατί θεσμικά και νομικά είναι ανεξάρτητη του δημοψηφίσματος. Αυτό είναι και το νόημα της δέσμευσης που ζητάμε.

 

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Ρωτήστε τους. Δεσμεύονται;

 

ναι οχι

Προς υποψήφιους δημοτικούς και περιφερειακούς συμβούλους καθώς και δημοτικές, περιφερειακές παρατάξεις.

Δεσμεύεστε ότι …

Σύμφωνα με τον νόμο 4555/2018, σχετικά με τη λειτουργία των θεσμών τοπικής αυτοδιοίκησης, είναι δυνατόν να διεξαχθεί σε δήμο ή περιφέρεια τοπικό δημοψήφισμα μετά από συλλογή υπογραφών δημοτών.

1. Στο άρθρο 136, παρ. προβλέπεται ότι ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ/ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΟΥ ΩΣ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΥ Ή ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ.

Δεσμεύεστε ότι θα ψηφίσετε στη σχετική συνεδρίαση του δημοτικού/περιφερειακού συμβουλίου για το χαρακτηρισμό οποιουδήποτε δημοψηφίσματος ως αποφασιστικού ή θέλετε να κρατήσετε για τον εαυτό σας τον τελευταίο λόγο αφαιρώντας τον απ’ τους πολίτες;

2. Στο άρθρο 149 παρ. 7 προβλέπεται ότι ΕΓΚΥΡΟ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΕΦΟΣΟΝ ΣΤΗΝ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΤΟ ΣΑΡΑΝΤΑ ΤΟΙΣ ΕΚΑΤΟ (40%)ΤΩΝ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΩΝ ΣΤΟΥΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚAΤΑΛΟΓΟΥΣ.

Δεσμεύεστε ότι θα ψηφίσετε στο δημοτικό/περιφερειακό συμβούλιο σύμφωνα με την απόφαση της πλειοψηφίας των πολιτών που προσήλθαν στο δημοψήφισμα ακόμα κι αν αυτό δεν είναι έγκυρο σύμφωνα με το γράμμα του νόμου; Ή θα επιβραβεύσετε με την ψήφο σας φαινόμενα πολιτικής αδιαφορίας ή ακόμα και μποϋκοτάζ; (περισσότερα για τα όρια συμμετοχής – εγκυρότητας μπορείτε να διαβάσετε εδώ)

___________________________________________________________________________

Θα δημοσιεύσουμε εδώ κάθε δήλωση δέσμευσης. Δημοτικής ή περιφερειακής παράταξης ή και μεμονωμένου υποψήφιου συμβούλου. Αρκεί να μας τη στείλει στην ηλεκτρονική διεύθυνση referendums@yahoo.gr.

 

 

Posted in Τοπική Αυτοδιοίκηση | 2 Σχόλια

Το δημοψήφισμα του 15 και η αναγκαία συνταγματική αναθεώρηση

Για την ανάγκη μιας δημοκρατικής συνταγματικής αναθεώρησης, όπως προκύπτει απ’ το δημοψήφισμα που διεξήχθει το 2015.

ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ

συνταγμα επιδαυρου

Ιδιαίτερο και μοναδικό

Την 5η Ιουλίου του 2015 διεξήχθει δημοψήφισμα στη χώρα μας. Ήταν ιδιαίτερο και μοναδικό. Τα τρια τέσσερα που είχαν προηγηθεί στην ιστορία του νεοελληνικού κράτους αφορούσαν τη μορφή του πολιτεύματος. Βασιλευομένη ή αβασίλευτη δημοκρατία; Αυτό ήταν τότε το ερώτημα. Τώρα όμως, για πρώτη φορά, οι Έλληνες πολίτες κλήθηκαν, απ’ τη πολιτική ηγεσία, ν’ αποφασίσουν επί συγκεκριμένου πολιτικού ζητήματος. Σχετικά με την έγκριση μιας διακρατικής συμφωνίας. Το ερώτημα ουσιαστικά ήταν: «Ναι ή Όχι στη πρόταση Γιουνκέρ;» (1). Κι απάντησαν. Το 61,31% ΟΧΙ, το 38,69 ΝΑΙ(2).

Κι έκανε το ΟΧΙ, ΝΑΙ ;

Στη συλλογική συνείδηση έχει μείνει ότι ο πρωθυπουργός της χώρας, Αλέξης Τσίπρας, έκανε το ΟΧΙ, ΝΑΙ. Εννοούν πως έπραξε το αντίθετο απ’ αυτό που του υπέδειξε η λαϊκή βούληση με το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Ο ισχυρισμός όμως δεν είναι ορθός. Οι Έλληνες πολίτες απέρριψαν τη πρόταση Γιουνκέρ. Στη συνέχεια, σύμφωνα με το Σύνταγμα, ο…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 686 επιπλέον λέξεις

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΙΑ Δημοψηφίσματα Πρωτοβουλίας Πολιτών ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

kalpi11111

Ο συνημμένος πίνακας [ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΑ] έχει ως πρωταρχικό σκοπό να διευκολύνει τους πολίτες στην άσκηση του δικαιώματος τους για την προκήρυξη δημοψηφίσματος στην τοπική αυτοδιοίκηση. Ειναι εξαιρετικά σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτό το δικαίωμα, ουσιαστικά, δίνεται για πρώτη φορά στους πολίτες απο τους «επαγγελματίες πολιτικους» και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να το αφήσουμε να υποτιμηθεί ή να απαξιωθεί . Εκτός απο τη χρηστική διάσταση του πίνακα που αφορά την ενημέρωση έχει καταγραφεί και η προισχύουσα κατάσταση ώστε να διευκολυνεται η σύγκριση. Τον πίνακα τον έφτιαξα μόνος μου (δεν είμαι νομικός), οπότε συγχωρείστε μου τυχόν παραλείψεις.

Γεώργιος Θωμάκος

Posted in Χωρίς κατηγορία | 1 σχόλιο

Υπήκοοι ή πολίτες;

BANNER.jpg

Είναι το σύνταγμα μίας χώρας νομικό ή πολιτικό κείμενο; Ποιος δικαιούται να γράφει το σύνταγμα σε μία δημοκρατία; Είναι λογικό να αλλάζει το σύνταγμα χωρίς, τουλάχιστον, να επικυρώνεται τελικά από τους πολίτες μέσω δημοψηφίσματος;

Αυτά και άλλα πολλά θα συζητήσουμε αύριο στην Παλαιά Βουλή. Σας περιμένουμε για να ανταλλάξουμε απόψεις και να προσπαθήσουμε να βρούμε ποια θα μπορούσε να είναι η λύση στην πολιτική δυστοπία που ταλανίζει την χώρα για σχεδόν δύο αιώνες.

«Ομάδες και κινήσεις πολιτών έχουν εκφράσει ήδη από το 2012 τη θέση ότι η χώρα έχει ανάγκη από μεγάλες δημοκρατικές αλλαγές στους θεσμούς άσκησης και ελέγχου της εξουσίας. Το μέγεθος της κρίσης και τα αδιέξοδα του πολιτικού συστήματος επιβάλλουν, και τότε και σήμερα, όχι απλώς την αναθεώρηση του ισχύοντος συντάγματος, αλλά τη θέσπιση νέου, με συμμετοχή ολόκληρης της κοινωνίας, σαν αιχμή μιας δημοκρατικής εθνικής παλιγγενεσίας.

Αυτό θα προϋπέθετε μεγάλη και ουσιαστική δημόσια διαβούλευση και παλλαϊκή απόφαση με δημοψήφισμα, ώστε το Σύνταγμα της χώρας να μην είναι επιβεβλημένο «εκ των άνω», αλλά αποφασισμένο από τους ίδιους τους πολίτες, όπως άλλωστε συμβαίνει σε άλλες χώρες. Όμως αντί για τη συνταγματική αναγέννηση της χώρας τα πολιτικά κόμματα επέλεξαν τη στενή διαδικασία της απλής αναθεώρησης βάσει του ισχύοντος άρ. 110, η οποία καταλείπει την όλη υπόθεση αποκλειστικά στη Βουλή, αφήνοντας τους πολίτες στο περιθώριο.Κυβέρνηση και αντιπολίτευση, με τις προτάσεις και τη στάση τους στο ζήτημα της συνταγματικής αναθεώρησης αποδεικνύουν για μια ακόμη φορά ότι δεν είναι τίποτα περισσότερο από συντηρητές και αναπαραγωγοί του πολιτικού συστήματος και των αδιεξόδων του.

Πρόταση: Εάν τα πολιτικά κόμματα δεν είναι αντάξια της ιστορικής στιγμής και δεν είναι σε θέση να προωθήσουν μεταρρυθμίσεις ριζικής αλλαγής του πολιτικού συστήματος, έχουν μια τελευταία λύση: Να αναθεωρήσουν μόνο το άρ. 110, ώστε να αλλάξει η διαδικασία αναθεώρησης και να γίνεται είτε με λαϊκή πρωτοβουλία 200.000 υπογραφών, είτε με πρωτοβουλία της βουλής αλλά και υποχρεωτική επικύρωση με δημοψήφισμα. Αυτό θα δώσει τη δυνατότητα για την απροϋπόθετη έκφραση της λαϊκής θέλησης και για ουσιαστική δημοκρατική συνταγματική αλλαγή.»

Για τη συζήτηση των θεμάτων αυτών οι κινήσεις πολιτών «Δημοκρατία & Δημοψήφισμα», «Δημοκρατική Πολιτεία» και «Πρωτοβουλία για Ριζική Συνταγματική Αλλαγή» διοργανώνουν εκδήλωση με θέμα: «Αναθεώρηση Συντάγματος για υπηκόους ή για πολίτες» (Παλαιά Βουλή, Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2018, ώρα 11.00 π.μ.)

Ομιλητές:

  • Χρήστος Λυντέρης, Δικηγόρος, Διδάκτωρ Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος της κίνησης «Πρωτοβουλία για Ριζική Συνταγματική Αλλαγή»
  • Νατάσσα Καραμπάτσου, Οδοντίατρος, μέλος της κίνησης «Δημοκρατία & Δημοψήφισμα»
  • Σταύρος Αναγνωστόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών, μέλος της κίνησης «Δημοκρατική Πολιτεία»
  • Πέτρος Χασάπης, Δικηγόρος, Οικονομολόγος, μέλος της κίνησης «Πρωτοβουλία για Ριζική Συνταγματική Αλλαγή»

Θα ακολουθήσει συζήτηση. Συντονίζει ο Βασίλης Ξυδιάς, Eκπαιδευτικός-θεολόγος, μέλος της κίνησης «Πρωτοβουλία για Ριζική Συνταγματική Αλλαγή». Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged , , | 1 σχόλιο